Czynniki strukturalne i oddolne inicjatywy społeczne w kształtowaniu bezpiecznej przestrzeni publicznej w polskich miastach po 1990 roku

Celem pracy jest analiza wpływu czynników strukturalnych i pozastrukturalnych na bezpieczeństwo przestrzeni miejskich w Polsce po transformacji ustrojowej. Problemem badawczym jest zrozumienie, w jaki sposób oba typy czynników współdziałają w procesie tworzenia bezpiecznych przestrzeni publicznych. Postawiona hipoteza zakłada, że zarówno czynniki strukturalne, jak i pozastrukturalne uzupełniają się w kształtowaniu bezpieczeństwa w miastach. W rozdziale pierwszym omówiono społeczne determinanty bezpieczeństwa w przestrzeni miejskiej, takie jak przestępczość, bezrobocie, wykluczenie społeczne, spożycie alkoholu oraz koncentracja przestępstw. Rozdział drugi koncentruje się na znaczeniu aktywności społecznej, w tym oddolnych inicjatywach, takich jak budżet obywatelski, kampanie społeczne oraz współpraca społeczności lokalnych z instytucjami publicznymi. Podkreślono także potencjał mediów społecznościowych jako narzędzia wspierającego bezpieczeństwo. W rozdziale trzecim przedstawiono działania instytucjonalne, w tym strategię CPTED (Crime Prevention Through Environmental Design), system pomocy społecznej oraz procesy rewitalizacji. Działania te tworzą strukturalne ramy dla kształtowania bezpiecznych przestrzeni miejskich.

The aim of this thesis is to analyze the impact of structural and non-structural factors on the safety of urban spaces in Poland after the political transformation. The research problem concerns understanding how both types of factors interact in the process of creating safe public spaces. The hypothesis assumes that both structural and non-structural factors complement each other in shaping safety in cities. The first chapter discusses the social determinants of safety in urban space, such as crime, unemployment, social exclusion, alcohol consumption, and the concentration of crimes. The second chapter focuses on the importance of social activity, including grassroots initiatives such as participatory budgeting, social campaigns, and cooperation between local communities and public institutions. The potential of social media as a tool supporting safety is also emphasized. The third chapter presents institutional activities, including the CPTED strategy (Crime Prevention Through Environmental Design), the social welfare system, and revitalization processes. These activities create the structural framework for shaping safe urban spaces.