Czynniki relokacji wybranych stolic państwowych w okresie po II wojnie światowej

W pracy podejmuję się problematyki relokacji stolic, a dokładniej czynników stolic wpływających na podjęcie się w przypadku danych państw inicjatywy relokacji. Praca obejmuje teoretyczne omówienie funkcji stolicy, strategii jak i kategorii czynników wpływających na samą decyzje o relokacji. W głównym rozdziale poddane analizie są cztery przypadki relokacji stolic wybrane z okresu po II wojnie światowej: w Mjanmie, w Botswanie, w Malezji i w Belize. Scharakteryzowane są lokacje zarówno dotychczasowych jak i nowych miast stołecznych i w oparciu o to wyróżniono, które z tych walorów stanowiły czynniki decydujące o utracie czy też uzyskaniu funkcji stołecznych. Badane przykłady przedstawiły sobą różnorodność sytuacji, jak i użytych w obliczu tych sytuacji strategii relokacyjnych. W przypadku Mjanmy najważniejszymi atutami nowej stolicy w Naypyidaw okazały się obronność, izolacja od buntującej się ludności oraz strategiczna centralna pozycja w porównaniu do byłej stolicy w Rangunie. W Botswanie państwo było zmuszone do relokacji stolicy przez bardzo specyficzne umiejscowienie swojej stolicy kolonialnej, decydując się na praktyczną stolicę mającą być funkcjonalnym centrum państwa. W Malezji akt budowy nowej stolicy w Putrajayi stanowił część planu rozbudowy aglomeracji stołecznej, a nie plan stworzenia alternatywnego ośrodka miejskiego dla państwa. Z kolei w przypadku Belize planem było właśnie stworzenie nowego oddzielnego ośrodka miejskiego mającego konkurować z poprzednią stolicą w Belize City i jednocześnie prezentującego nową tożsamość dla młodego państwa. Te przypadki pokazały sobą różne podejścia i skupienie się na różnych kwestiach w zależności od potrzeby, ale pokazały się również wyraźne wspólne punkty.

In this paper I focus on the matter of capital relocations, specifically the factors influencing the decision to undertake a relocation. The paper includes a the theorethical overview on the functions of the capital as well as strategies and factors that influence the decision to relocate itself. In the main chpter four cases of capital relocation from the period after World War II are analysed; in Myanmar, in Botswana, in Malaysia and in Belize. The locations of both the of both the outgoing and new capitals are characterised, based on which their features that contributed to either gaining or losing the capital status are determined. The researched examples present a diverse range of situations as well as a diverse range of reloaction strategies used in these situations. In case of Myanmar the most important strength of Naypyidaw turned out to be defenseability, the distance from the rebelling populace as well as the strategic central position in the middle of the country. In Botswana the state was forced to relocate the capital due to the very specific location of their colonial capital, settling on a practical capital to serve as a functional center of the country. In Malaysia to act of building a new capital served as a part of a wider expansion of the capital metropolitan area rather than an attempt to create a new alternative urban center for the country. In Belize however the creation of a wholly new urban center meant to compete with the old capital in Belize City was the plan. These cases displayed various approaches and focus on various matters depending on the need but there are certain shared points as well.