Ucieszne igraszki – gra z konwencją, widzem i jego erudycją. Paryskie gry, zabawy i zagadki z początku XVII wieku

Artykuł omawia serie graficzne drukowane w XVII-wiecznym Paryżu rozpatrywane w kategorii gry. Omawia popularność, jaką ówcześnie cieszyły się tego typu rozrywki angażujące intelekt i odwołujące się do erudycji odbiorcy. Gry te były ściśle związane z rozwojem myślenia symbolicznego w epoce nowożytnej, a także z wykorzystaniem obrazów jako nośników ukrytych znaczeń. Autorka omawia literaturę emblematyczną i jej wpływ na popularność zagadek i szarad, a następnie analizuje dwa cykle graficzne: „Enigmes joyeuses pour les bons esprits” i „La femme d'honneur”. Oba cykle zostały pomyślane jako zagadki o podwójnym znaczeniu. Łącząc obrazy i tekst, oferują różnorodne, czasami sprzeczne, możliwości interpretacyjne. Główna koncepcja obu dzieł opiera się na interakcji z widzem-czytelnikiem, równoważąc niewinność i rozwiązłość w interpretacji. Autorka omawia oba serie graficzne w szerszym kontekście tradycji tworzenia podwójnych obrazów z ukrytą treścią erotyczną, pokazując również, że ryciny same będąc narzędziem służącym rozrywce stają się znakomitym źródłem ikonograficznym do badań ówczesnych rozrywek dworskich.

The article discusses printed games produced in 17th century Paris. It demonstrates contemporary popularity of entertainment that engaged the intellect and appealed to the recipient’s erudition. Such games were closely linked to the development of symbolic thinking in the modern era, as well as to the use of images as vehicles for hidden meanings. The article examines emblematic literature and its influence on the popularity of riddles, charades, and puns. The author analyses two graphic series: 'Enigmes joyeuses pour les bons esprits' and 'La femme d’honneur'. These were conceivedas riddles with double meanings. Combining images and text, they offer a variety of interpretative possibilities, sometimes opposing. The main concept of both works is based on interaction with the viewer-reader, balancing innocence and promiscuity in interpretation. The author discusses both graphic series in the broader context of double images with hidden erotic content, showing as well that the prints provide a wealth of information on various courtly entertainments.