Reassessing Positivist Approaches in Archaeological Methodology

W niniejszej pracy ponownie oceniono rolę i dziedzictwo pozytywizmu w metodologii archeologicznej, podkreślając trwające debaty na temat jego zastosowania i ograniczeń. Opierając się na przeglądzie kluczowych osiągnięć teoretycznych, w tym procesualizmu i postprocesualizmu, oraz poprzez analizę wybranych studiów przypadków, w niniejszym opracowaniu zbadano, w jaki sposób metody pozytywistyczne utrzymują się, ewoluują lub są kwestionowane we współczesnej praktyce archeologicznej. Szczególną uwagę poświęcono rozróżnieniu między pozytywizmem jako ramami metodologicznymi a pozytywizmem jako stanowiskiem interpretacyjnym. W pracy tezowej argumentuje się, że chociaż jawne przywiązanie do pozytywizmu zmniejszyło się, wiele z jego założeń pozostaje zakorzenionych w strategiach gromadzenia i analizy danych. Ta ponowna ocena przyczynia się do lepszego zrozumienia pluralizmu metodologicznego w dzisiejszej archeologii i podkreśla potrzebę krytycznej refleksyjności w stosowaniu metod naukowych w badaniach humanistycznych.

This thesis reassesses the role and legacy of positivism in archaeological methodology, highlighting ongoing debates about its applicability and limitations. Drawing on a review of key theoretical developments, including processualism and post-processualism, and through the analysis of selected case studies, this study explores how positivist methods persist, evolve, or are challenged in contemporary archaeological practice. Special attention is given to the distinction between positivism as a methodological framework and as an interpretive stance. The thesis argues that while overt adherence to positivism has diminished, many of its assumptions remain embedded in data collection and analysis strategies. This reassessment contributes to a clearer understanding of methodological pluralism in archaeology today and highlights the need for critical reflexivity in the use of scientific methods within humanistic inquiry.