Konstytucyjny status samorządu zawodowego

Celem rozprawy była analiza konstytucyjnego uregulowania samorządu zawodowego (art. 17 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r.). Praca składa się ze wstępu, dziewięciu rozdziałów, podzielonych na podrozdziały i mniejsze jednostki redakcyjne, oraz z zakończenia. Pierwszy rozdział stanowi teoretyczny przegląd stanowisk doktryny prawniczej odnoszący się do zasad ustrojowych związanych z samorządem w ogólności. Drugi rozdział przedstawia specyficzne cechy, umożliwiające wyróżnienie samorządu zawodowego spośród innych typów samorządu. Zasadniczy trzon rozważań odnosi się do ujęcia samorządu zawodowego w art. 17 ust. 1 Konstytucji. Trzeci rozdział zawiera zarys genezy samorządu zawodowego. W czwartym rozdziale dokonano przeglądu rozwiązań dotyczących samorządu zawodowego w Konstytucjach Polskich obowiązujących przed rokiem 1997, poczynając od Konstytucji marcowej. Piąty rozdział koncentruje się na pracach konstytucyjnych z lat 1989–1997, w ramach których wypracowano nadal aktualne podstawy konstytucyjne samorządu zawodowego. Poruszono dwa zagadnienia: drogę do uchwalenia art. 17 ust. 1 Konstytucji oraz poszczególne konstrukcje redakcyjne tego przepisu w aspekcie prac konstytucyjnych. Kolejne rozdziały przedstawiają dorobek orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, w którym przywołano jako wzorzec kontroli konstytucyjności lub w jakikolwiek inny sposób art. 17 ust. 1 Konstytucji. W tej części dysertacji, w odrębnych rozdziałach, omówione zostały poszczególne zagadnienia składające się na konstytucyjną regulację samorządu zawodowego. W wyniku analizy literatury przedmiotu i orzeczeń TK wyodrębniono rozdziały poświęcone: ustawowej formie tworzenia samorządu zawodowego, samorządowi zawodowemu, zawodowi zaufania publicznego oraz funkcjom samorządu zawodowego. W rozdziałach przedstawiono tezy trybunalskie odnośnie do szczegółowych kwestii danego zagadnienia, a także uogólnienia i ewolucję poszczególnych stanowisk TK oraz uwagi krytyczne. W zakończeniu przedstawiono najważniejsze wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy.

The aim of this dissertation was to analyse the constitutional provision concerning the professional self-government (art. 17 para. 1 of the Polish Constitution of 1997). The dissertation comprises of: the introduction, nine chapters divided into subchapters and smaller editorial units and the conclusion. The first chapter constitutes a theoretical overview of the opinions of legal scholars regarding the constitutional principles of the self-government in general. In the second chapter the specific features which allow to differentiate between the professional self-government and the other types of self-government were presented. The professional self-government as provided for in art. 17 para. 1 of the Polish Constitution constitutes the core of the considerations. The third chapter contains an outline of the origins of the professional self-government. The fourth chapter contains a review of the solutions adopted for the professional self-government in the former Polish Constitutions which remained in force up until 1997; the review commences with the Polish Constitution of 17 March 1921 [Konstytucja marcowa]. The legislative works on the Constitution which were carried out in the years 1989-1997, during which the constitutional bases of the professional self-government were developed and still continue to apply, constitute the focal point of the fifth chapter. The following two issues were addressed: the path leading to the adoption of art. 17 para. 1 of the Polish Constitution and the particular editorial structures of this provision in the context of the legislative works on the Polish Constitution. The subsequent chapters present the jurisprudence of the Polish Constitutional Tribunal [Trybunał Konstytucyjny, TK] in which art. 17 para. 1 of the Polish Constitution was referred to either as the standard of control of the constitutionality or in any other manner. In this part of the dissertation, in separate chapters, the particular issues which jointly constitute the constitutional norm on the professional self-government were discussed. As a result of the analysis of the literature on the subject of the dissertation and the rulings of TK the chapters which address the following issues were introduced: the statutory form of establishment of the professional self-government, the professional self-government, the profession of public trust and the functions of the professional self-government. The chapters feature views of the Polish Constitutional Court regarding particular aspects of the issues in question as well as general remarks, evolution of the particular views of TK and critical remarks. In the conclusion the main determinations resulting from the analysis were presented.