Zasób słownictwa czynnego w języku polskim dzieci wychowywanych we wczesnej dwujęzyczności zamierzonej

W niniejszej pracy podjęto problem wczesnego rozwoju słownictwa czynnego w języku polskim dzieci wychowywanych w dwujęzyczności zamierzonej, która zachodzi, gdy co najmniej jeden z opiekunów podejmuje decyzję o wprowadzeniu komunikacji z dzieckiem w języku obcym, pomimo zamieszkania w kraju swojego języka ojczystego. Polskie dzieci wychowywane w dwujęzyczności zamierzonej porównano do polskich dzieci jednojęzycznych oraz dwujęzycznych dzieci przyswajających język polski i angielski. Opierając się na teoriach przykładających dużą wagę do ilości ekspozycji na dany język podejrzewano, że grupa dwujęzyczna zamierzona osiągnie wielkość słownictwa czynnego mniejszą, niż dzieci jednojęzyczne. Z drugiej strony brano pod uwagę, że szczególne zaangażowanie rodziców decydujących się na wprowadzenie dwujęzyczności zamierzonej w całościowy rozwój dzieci może prowadzić do efektu odwrotnego. W celu weryfikacji obu hipotez przebadano cztery grupy rodziców dzieci w wieku 12-36 miesięcy: jednojęzyczna (n = 307), dwujęzyczna (n = 20), dzieci wychowywane w dwujęzyczności zamierzonej (n = 11), dzieci wychowywane w intencji dwujęzyczności (n = 20). Rodzice biorący udział w badaniu wypełniali kwestionariusz McArthur Bates Communicative Developmental Inventory (MB-CDI) i Kwestionariusz dla rodziców dzieci jedno- i wielojęzycznych: Niemowlęta i dzieci najmłodsze (PaBiQ). Dane zebrano w ramach projektu StarWords realizowanego na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Wyniki wykazały brak istotnych różnic w wielkości słownictwa czynnego w języku polskim pomiędzy wszystkimi czterema badanymi grupami, co może być efektem specyfiki zebranej próby rodziców lub też jej niewielkiej liczebności. Wyniki sugerują jednak, że wczesna ekspozycja na więcej niż jeden język nie zagraża rozwojowi językowemu dziecka, co stanowi istotny wniosek dla rodziców celowo wprowadzających w środowisku polskojęzycznym komunikację z dzieckiem w języku angielskim, mając na celu wychowanie go w dwujęzyczności zamierzonej.

This study addresses the problem of early development of active vocabulary in Polish for children with intentional bilingualism, which occurs when at least one of the guardians decides to introduce communication with the child in a foreign language, despite living in the country of his/her native language. They were compared to Polish monolingual children and bilingual children learning Polish and English. Based on theories that place great importance on the amount of exposure to a given language, it was suspected that the group with intentional bilingualism would achieve a vocabulary size smaller than monolingual children. On the other hand, it was taken into account that the special involvement of parents who decide to introduce intentional bilingualism in the overall development of children may lead to the opposite effect. In order to verify both hypotheses, four groups of parents of children aged 12-36 months were examined: monolingual (n = 307), bilingual (n = 20), children brought up with intentional bilingualism (n = 11), children raised with the intention of being bilingual (n = 20). Parents participating in the study completed the MacArthur-Bates Communicative Development Inventories (MB-CDI) and the Questionnaire for Parents of Bilingual Children: Infants and Toddlers Version (PaBiQ-IT). The data was collected as part of the StarWords project carried out at the Faculty of Psychology of the University of Warsaw. The results showed no significant differences in the size of active vocabulary in Polish between all four study groups, which may be the result of the specificity of the collected sample of parents or its small size. However, the results suggest that early exposure to more than one language does not threaten the child's linguistic development, which is an important conclusion for parents who intentionally introduce communication with their child in English in a Polish-speaking environment, with the aim of raising the child in intentional bilingualism.