Od iluzji do odpowiedzialności- greenwashing w prawie unijnym

Praca pt. „Od iluzji do odpowiedzialności: greenwashing w prawie unijnym” podejmuje tematykę greenwashingu jako zjawiska coraz bardziej widocznego w procesie transformacji ekologicznej Unii Europejskiej. W obliczu postępującego kryzysu klimatycznego UE realizuje ambitne cele w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, zmierzając do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. W tym kontekście kluczową rolę odgrywają regulacje prawne mające wspierać zrównoważony rozwój, zwiększać przejrzystość działań przedsiębiorstw i wzmacniać zaufanie społeczne. Jednocześnie jednak presja rynkowa i rosnące zainteresowanie tematyką ekologiczną prowadzą do nadużyć w postaci greenwashingu – działań, które wprowadzają konsumentów w błąd co do rzeczywistego wpływu produktów lub usług na środowisko. Celem pracy jest analiza unijnych ram prawnych mających przeciwdziałać greenwashingowi oraz ocena ich skuteczności w ochronie interesów konsumentów i inwestorów. W szczególności omówiono kluczowe akty prawne dotyczące sektora finansowego, takie jak Rozporządzenie SFDR, Taksonomia UE i Dyrektywa CSRD, jak również regulacje z zakresu prawa konsumenckiego, w tym Dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych. Zwrócono uwagę na rolę, jaką odgrywają one w zwiększaniu transparentności raportowania ESG, a także na trudności, z jakimi mierzą się przedsiębiorstwa w procesie wdrażania wymogów sprawozdawczych. Analiza oparta na przeglądzie aktów prawnych, literatury przedmiotu i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE prowadzi do sformułowania dwóch głównych hipotez badawczych: po pierwsze, że obowiązujące regulacje są niewystarczające, aby skutecznie przeciwdziałać zjawisku greenwashingu; po drugie, że konsumenci i inwestorzy nie dysponują dziś odpowiednimi narzędziami ani wiedzą, by trafnie ocenić autentyczność deklaracji środowiskowych. Wnioski płynące z pracy wskazują na potrzebę dalszych działań legislacyjnych i edukacyjnych, które mogłyby zwiększyć przejrzystość praktyk rynkowych i ograniczyć skalę ekologicznej dezinformacji.

he paper titled “From Illusion to Responsibility: Greenwashing in EU Law” addresses the issue of greenwashing as a phenomenon that is becoming increasingly visible in the process of the European Union’s ecological transformation. In the face of the escalating climate crisis, the EU is pursuing ambitious goals under the European Green Deal, aiming to achieve climate neutrality by 2050. In this context, legal regulations play a key role in supporting sustainable development, enhancing corporate transparency, and strengthening public trust.

However, at the same time, market pressure and growing interest in environmental issues have led to abuses in the form of greenwashing—practices that mislead consumers about the actual environmental impact of products or services. The aim of the paper is to analyze the EU legal framework intended to counteract greenwashing and to assess its effectiveness in protecting the interests of consumers and investors.

In particular, the study discusses key legal acts concerning the financial sector, such as the SFDR Regulation, the EU Taxonomy, and the CSRD Directive, as well as consumer protection regulations, including the Unfair Commercial Practices Directive. The paper highlights the role these instruments play in increasing ESG reporting transparency, as well as the challenges companies face in implementing reporting requirements.

The analysis, based on a review of legal acts, academic literature, and case law of the Court of Justice of the European Union, leads to the formulation of two main research hypotheses: first, that current regulations are insufficient to effectively counteract greenwashing; and second, that consumers and investors currently lack the tools and knowledge necessary to accurately assess the authenticity of environmental claims.

The conclusions of the paper point to the need for further legislative and educational efforts to increase market transparency and reduce the scale of environmental misinformation.