Cele i funkcje regulacji kryptoaktywów na przykładzie rozporządzenia MICA.

Celem niniejszej pracy magisterskiej jest analiza Rozporządzenia MiCA przez pryzmat jego celów regulacyjnych oraz funkcji prawnych, które mają służyć ich realizacji. W kontekście dynamicznego rozwoju rynku kryptoaktywów i dotychczasowego braku jednolitych ram prawnych w Unii Europejskiej, Rozporządzenie MiCA stanowi przełomową próbę systemowego uregulowania tej sfery obrotu cyfrowego. W części teoretyczno-dogmatycznej pracy dokonano identyfikacji podstawowych celów, które ustawodawca unijny przypisał Rozporządzeniu MiCA: ochrony konsumentów i inwestorów, zapewnienia stabilności finansowej i integralności rynku, przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zapewnienia pewności prawnej i harmonizacji regulacyjnej, wspierania innowacji oraz budowania zaufania społecznego do technologii blockchain i aktywów cyfrowych. Następnie omówiono funkcje regulacyjne istotne z punktu widzenia realizacji tych celów - w szczególności funkcję informacyjną, licencyjną, nadzorczą, ochronną, prorozwojową i legitymizacyjną. Zasadnicza część pracy poświęcona jest krytycznej analizie relacji między powyższymi celami a funkcjami regulacyjnymi, z uwzględnieniem przyjętych mechanizmów normatywnych. W każdym z przypadków oceniono, w jakim zakresie funkcje przypisane Rozporządzeniu MiCA są adekwatne do zakładanych celów, oraz czy struktura regulacyjna aktu prawnego zapewnia ich potencjalną skuteczność. Wyniki przeprowadzonej analizy prowadzą do wniosku, że Rozporządzenie MiCA wprowadza szereg narzędzi o istotnym znaczeniu dla ucywilizowania i zharmonizowania europejskiego rynku kryptoaktywów. Dotyczy to w szczególności obowiązków informacyjnych, ujednolicenia zasad licencjonowania, nadzoru nad dostawcami usług oraz stworzenia przejrzystych ram obrotu kryptoaktywami. Niemniej, niektóre funkcje regulacyjne - zwłaszcza te związane z przeciwdziałaniem przestępczości finansowej, wspieraniem innowacji czy objęciem nowych form organizacyjnych - są w Rozporządzeniu MiCA realizowane w sposób niepełny lub pośredni. Z uwagi na wczesny etap wdrażania Rozporządzenia MiCA oraz brak ugruntowanej praktyki, ocena jego skuteczności pozostaje warunkowa i oparta na analizie funkcjonalno-normatywnej, a nie empirycznej. Praca kończy się wnioskiem, że Rozporządzenie MiCA nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z rynkiem kryptoaktywów, ale wyznacza kierunek przyszłych działań regulacyjnych oraz stanowi istotny punkt odniesienia dla dalszej integracji finansów cyfrowych z porządkiem prawnym Unii Europejskiej.

The objective of this master's thesis is to analyse the MiCA Regulation through the prism of its regulatory objectives and the legal functions that are to serve their implementation. In the context of the dynamic evolution of the crypto-asset market and the prevailing absence of a uniform legal framework within the European Union, the MiCA Regulation signifies a pioneering endeavour to methodically regulate this domain of digital commerce. In the theoretical and dogmatic part of the thesis, the fundamental objectives assigned to the MiCA Regulation by the EU legislator are identified. These objectives are as follows: the protection of consumers and investors, the assurance of financial stability and market integrity, the prevention of money laundering and terrorist financing, the establishment of legal certainty and regulatory harmonisation, the promotion of innovation and the cultivation of public trust in blockchain technology and digital assets. In the following section, the regulatory functions pertinent to the realisation of the aforementioned objectives are examined, with particular emphasis on the information, licensing, supervisory, protective, pro-development and legitimising functions. The primary section of the document is dedicated to a thorough examination of the correlation between the aforementioned objectives and regulatory functions, with particular attention given to the normative mechanisms that have been implemented. In each case, an assessment is made of the extent to which the functions assigned to the MiCA Regulation are adequate to achieve the objectives set and whether the regulatory structure of the legal act ensures their potential effectiveness. The results of the analysis indicate that the MiCA Regulation introduces a number of tools that are important for the civilising and harmonising of the European crypto-asset market. This pertains particularly to information requirements, the harmonisation of licensing rules, the supervision of service providers and the establishment of a transparent framework for trading in crypto-assets. However, certain regulatory functions – notably those associated with combating financial crime, supporting innovation and encompassing new organisational forms – are implemented in an incomplete or indirect manner in MiCA. In view of the fact that the MiCA Regulation has only recently been implemented and the relevant practices are not yet well-established, the assessment of its effectiveness remains provisional and is based on a functional and normative analysis rather than empirical evidence. The study concludes that the MiCA Regulation does not resolve all issues related to the crypto-asset market, but it establishes a framework for future regulatory initiatives and provides a significant reference point for the further integration of digital finance into the European Union's legal framework.