Badanie wpływu oglądania krótkich filmów na systemy uwagowe

Ludzkie zasoby poznawcze są ograniczone, a ilość otrzymywanych informacji i bodźców w życiu codziennym stanowi dla nich wyzwanie. Można zaobserwować tendencję, iż po dniu wysiłku intelektualnego zamiast mniej angażującej formy relaksu sięga się po pełne bodźców i szybkiej gratyfikacji media, które zaburzają system nagród oraz mogą prowadzić do destabilizacji pracy systemów wykonawczych, w tym koncentracji. Krótkotrwały kontakt z naturą sprzyja regeneracji zasobów poznawczych poprzez podtrzymywanie mimowolnego skupienia uwagi. Mechanizm ten stanowi centralne założenie Attention Restoration Theory (ART), której trafność została potwierdzona w wielu badaniach empirycznych. Brakuje jednak, w kontekście kontroli poznawczej, literatury porównującej równie krótką ekspozycję na naturę i krótkie formy wideo. Niniejsza praca, zainspirowana teorią ART oraz obecnymi trendami badawczymi nad uwagą i wpływem uzależnienia od mediów społecznościowych sprawdza, czy dziesięciominutowa ekspozycja na różne bodźce audiowizualne wystarcza, by istotnie zmienił się odsetek poprawnych odpowiedzi w zadaniu flankerów. Postawiono pytanie, czy oglądanie pejzaży natury poprawi sprawność funkcji wykonawczych, gdy równie krótka sesja dynamicznych klipów wideo może je pogorszyć. Uczestnicy, w sesjach o tygodniowym odstępie, realizowali trzy warunki (film natury, krótkie wideo, kontrolny bez stymulacji). Na odstawie przeprowadzonej analizy wyników nie udało się jednoznacznie określić różnic pomiędzy wpływami krótkich filmów z mediów społecznościowych a filmów natury. Jednak udało się wyłonić trendy, które mogą stanowić punkt odniesienia dla przyszłych badań. W analizie rozważono również zależność czasu spędzonego przed ekranem przez badanych na uzyskane przez nich wyniki w zadaniu. Według otrzymanych rezultatów ekspozycja na naturę w formie wideo może poprawiać pracę systemów uwagowych, a filmy stymulujące pogarszać. Na koniec pracy poruszone zostały kwestie ograniczeń, jakie pojawiły się podczas badania oraz przedstawiono rekomendacje dla przyszłych badań o tej tematyce.

Human cognitive resources are limited, and the amount of information and stimuli received in everyday life poses a challenge to them. There is a noticeable tendency that after a day of intellectual effort, instead of choosing a less engaging form of relaxation, people turn to highly stimulating and instantly gratifying media, which disrupt the reward system and may destabilize the functioning of executive systems, including concentration. Short-term exposure to nature supports the restoration of cognitive resources by maintaining involuntary attention. This mechanism constitutes the central assumption of the Attention Restoration Theory (ART), whose validity has been confirmed in numerous empirical studies. However, in the context of cognitive control, there is a lack of literature comparing equally brief exposure to nature with short video forms. The present study, inspired by ART and by current research trends on attention and the impact of social media addiction, examines whether a ten-minute exposure to different audiovisual stimuli is sufficient to significantly alter the percentage of correct responses in the Flanker task. The research question asked whether watching nature landscapes would enhance executive functioning, while an equally brief session of dynamic video clips might impair it. Participants, in sessions spaced one week apart, completed three conditions (nature film, short videos, and a no-stimulation control). Based on the analysis, it was not possible to unequivocally determine differences between the effects of short social media videos and nature films. However, certain trends were identified that may serve as a reference point for future research. The analysis also considered the relationship between participants’ screen time and their performance on the task. According to the results, exposure to nature in video form may improve attentional functioning, while stimulating videos may impair it. Finally, the study discusses the limitations encountered during the research and provides recommendations for future studies on this topic.