Funkcje pełnione przez zantropomorfizowane lalki w polskiej książce obrazkowej dwudziestolecia międzywojennego – wybrane przykłady

Przedmiot niniejszego artykułu stanowi historycznoliteracka analiza wybranego przez autorkę motywu pojawiającego się w książce obrazkowej dwudziestolecia międzywojennego – zantropomorfizowanych lalek. Odwołując się do współczesnego stanu badań i współczesnej terminologii naukowej, autorka omawia ogólne zjawiska zachodzące w polskiej literaturze dla dzieci lat 1918–1939 i przedstawia jej najważniejsze procesy ewolucyjne. Następnie proponuje klasyfikację funkcji pełnionych przez te zabawki w tekstach literackich i pod takim kątem analizuje wyselekcjonowane podczas kwerendy utwory: Przygody laleczki (1925) i Nineczka, bajka o laleczce (1925) Anny Gramatyki-Ostrowskiej, Zabawa lalek (b.d.) Marii Wilczyńskiej z ilustracjami Józefa Zięby oraz Dzieci i lalki (1927) Barbary Stefanii Kossuthówny z ilustracjami Rie Cramer.

This article offers a historical-literary analysis of a motif selected by the author that appears in Polish picturebooks of the interwar period: anthropomorphised dolls. Drawing upon current research and contemporary academic terminology, the author discusses the general evolution of Polish children’s literature from 1918 to 1939 and outlines its most significant developments. The article then proposes a classification of the functions performed by these toys in literature and, from this perspective, analyses selected works identified during archival research Nineczka, bajka o laleczce [Nineczka, a Doll’s Story] (1925) and Przygody laleczki [The Doll’s Adventures] (1925) by Anna Gramatyka-Ostrowska, Zabawa lalek [The Dolls’ Play] (n.d.) by Maria Wilczyńska with illustrations by Józef Zięba, and Dzieci i lalki [Children and Dolls] (1927) by Barbara Stefania Kossuthówna with illustrations by Rie Cramer.