Kultura Samarii i wpływy kulturowe krajów sąsiadujących na podstawie mennictwa w V-IV w. p.n.e.

Celem niniejszej pracy jest próba ukazania powiązań ikonografii monetarnej Samarii okresu perskiego w V-IV w. p.n.e. z kulturą samaryjską okresu perskiego. Bogata ikonografia monet jest jednym z nielicznych źródeł archeologicznych z tego okresu na terenie Samarii, które ma potencjał do ukazania warunków politycznych i kulturowych na tych terenach, w szczególności zaś ówczesnej ideologii, wierzeń i kultu. Ikonografia monet samaryjskich z tego okresu oprócz przedstawień zaczerpniętych z kultury perskiej, ukazuje też szczególne powiązania polityczno-handlowo-kulturowe z miastami Fenicji (w szczególności z Sydonem) oraz z Cylicją. Ikonografia monetarna wydaje się wskazywać na obecny w Samarii kult jachwistyczny oraz kult religii domowej, w której jednym z najbardziej popularnych bóstw był Bes.

The aim of this study is to examine the connections between the numismatic iconography of Samaria during the Persian period (5th–4th centuries BCE) and the Samaritan culture of that era. The rich iconography of the coins is one of the few archaeological sources from this period in Samaria that has the potential to shed light on the political and cultural conditions in the region, particularly the ideology, beliefs, and cult practices of the time. The iconography of Samaritan coins from this period, in addition to depictions drawn from Persian culture, also reveals specific political, commercial, and cultural ties with the cities of Phoenicia (particularly Sidon) and with Cilicia. The coin iconography appears to indicate the presence in Samaria of Yahwist worship and domestic religion, in which one of the most popular deities was Bes.