Sankcje w stosunkach międzynarodowych, na przykładzie ich stosowania wobec Rosji i Gazpromu

Wzrost znaczenia sankcji gospodarczych jako instrumentu polityki zagranicznej spra-wia, że pogłębione zrozumienie ich mechanizmów, celów oraz konsekwencji staje się klu-czowe dla analizy współczesnych relacji międzynarodowych. Pomimo bogatego dorobku badawczego, w literaturze nadal brakuje kompleksowych opracowań łączących perspektywę ekonomiczną i politologiczną w analizie skuteczności sankcji, zwłaszcza w kontekście kon-kretnych państw i sektorów gospodarki. Celem niniejszej pracy jest interdyscyplinarne, holi-styczne ujęcie problematyki sankcji w nauce o stosunkach międzynarodowych, ze szczegól-nym uwzględnieniem sankcji gospodarczych nałożonych na Federację Rosyjską po 2014 roku oraz ich wpływu na politykę i gospodarkę, w tym na działalność koncernu Gazprom. Praca oparta jest na analizie jakościowej oraz metodzie studium przypadku, obejmującej przegląd literatury przedmiotu, analizę danych statystycznych, raportów branżowych oraz baz danych takich jak TIES, GSDB i „Economic Sanctions Reconsidered”. Wyniki badania wskazują, że sankcje ekonomiczne nałożone na Rosję negatywnie wpłynęły na stan jej go-spodarki, chodź poważne skutki mogą wystąpić dopiero w kolejnych latach. Zauważalna jest też drastyczna różnica między reżimem sankcyjnym w latach 2014-2021, a tym po 2022 r.. Dotkliwość sankcji była proporcjonalna do ich skali, co może sugerować, że polityka sank-cyjna państw zachodnich przed wybuchem wojny w 2022 r. była zbyt łagodna. Sankcje miały również wpływ na przemysł energetyczny w Rosji, czego przykładem mogły być zakłócenia w działalności operacyjnej Gazpromu oraz konieczność reorientacji jego modelu bizneso-wego i podjęcie stosownych reform strukturalnych. Praca podkreśla konieczność dalszych badań nad warunkami skuteczności sankcji, uwzględniających zarówno uwarunkowania po-lityczne, jak i ekonomiczne oraz specyfikę poszczególnych sektorów gospodarki. Wyniki te mogą mieć istotne implikacje dla kształtowania przyszłych polityk sankcyjnych wobec pań-stw o konfrontacyjnej polityce zagranicznej.