Frakcja „partyzantów” Mieczysława Moczara oraz jej wpływ na wewnętrzną sytuację w PZPR

Niniejsza praca podejmuje próbę szczegółowego omówienia zjawiska istnienia nieformalnej frakcji „Partyzantów”, w ramach Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W celu przedstawienia pełnego obrazu wykreowania się frakcji, autor podejmuje tematykę próby osadzenia w Polsce systemu opartego na recepcji zasad radzieckich. Tym samym dostrzega on systemowy charakter, który określa jako sprzyjający egzystencji zjawiska frakcyjności. Odnosząc się do początków frakcji „Partyzantów”, autor przytacza wątki biograficzne i ścieżkę polityczną jej czołowej postaci, Mieczysława Moczara. Omówiona zostanie również droga do rządów Władysława Gomułki, w ramach których przez lata funkcjonowała nieformalna „partyzancka” koteria Mieczysława Moczara. Dokładnej analizie poddane są również wątki formowania się frakcji, jej ideologicznego charakteru, sposobu działania, a także jej politycznych, niekiedy trudnych do określenia celów. Ponadto, praca porusza kwestię wpływu frakcji na obraz polskiej kultury lat sześćdziesiątych. Omawiając jej propagandowe działania, autor zwraca uwagę na próbę wytworzenia przez nią nowego spojrzenia na drugowojenną historię Polski. Rysując szerszy kontekst charakteru „partyzanckiej” koterii, autor przechodzi do okresu kulminacyjnego jej działań, czyli drugiej połowy lat sześćdziesiątych XX wieku. Dokładnej analizie poddaje jej wpływ na przebieg kryzysów społeczno-politycznych lat 1968 i 1970. Szeroko omawia drogę do ów kryzysów i ich skutki, zarówno dla społeczeństwa polskiego, sfery politycznej PRL, jak i samej frakcji „Partyzantów”.

This paper attempts to provide a detailed discussion of the phenomenon of the existence of an informal faction known as the „Partisans” within the Polish United Workers’ Party. In order to present a complete picture of the creation of the faction, the author addresses the issue of attempts to establish a system in Poland based on the adoption of Soviet principles. In doing so, he recognises the systemic nature of the system, which he describes as conducive to the existence of factionalism. Referring to the origins of the „Partisans” faction, the author cites biographical details and the political path of its leading figure, Mieczysław Moczar. The path to Władysław Gomułka's rule, during which Mieczysław Moczar’s informal „partisan” clique operated for years, will also be discussed. The formation of the faction, its ideological character, mode of operation, and its political goals, which are sometimes difficult to define, are also subjected to a thorough analysis. In addition, the work addresses the issue of the faction’s influence on the image of Polish culture in the 1960s. Discussing its propaganda activities, the author draws attention to its attempt to create a new perspective on Poland's post-war history. Outlining the broader context of the nature of the „partisan” clique, the author moves on to the culmination of its activities, i.e. the second half of the 1960s. He thoroughly analyses its influence on the course of the socio-political crises of 1968 and 1970. He discusses at length the road to these crises and their consequences, both for Polish society and the political sphere of the Polish People's Republic, as well as for the „Partisans” faction itself.