NAWIĄZANIE, ZMIANA I USTANIE STOSUNKU SŁUŻBOWEGO ŻOŁNIERZA ZAWODOWEGO

Praca magisterska została poświęcona analizie stosunku służbowego żołnierza zawodowego w jego trzech podstawowych fazach: nawiązania, zmiany oraz ustania. Celem opracowania było ukazanie konstrukcji prawnej tej szczególnej więzi publicznoprawnej, jej odmienności od klasycznego stosunku pracy oraz wskazanie znaczenia, jakie pełni ona w organizacji i funkcjonowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawę badań stanowiła ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz akty wykonawcze Ministra Obrony Narodowej, które zostały poddane analizie metodą dogmatycznoprawną, uzupełnioną o literaturę naukową i orzecznictwo sądowe. We wstępnej części pracy przedstawiono charakterystykę ustawy o obronie Ojczyzny, omówiono status prawny żołnierza zawodowego oraz istotę stosunku służbowego. Następnie zaprezentowano procedurę jego nawiązania, wskazując wymagania stawiane kandydatom, przebieg postępowania kwalifikacyjnego i podstawy formalne powołania do zawodowej służby wojskowej. Kolejny rozdział dotyczył problematyki zmiany stosunku służbowego i mechanizmów prowadzących do jego modyfikacji, natomiast ostatnia część pracy została poświęcona zagadnieniu ustania i wygaśnięcia służby, w tym katalogowi obligatoryjnych i fakultatywnych przesłanek ustawowych. Wnioski płynące z analizy wskazują, że stosunek służbowy żołnierza zawodowego ma charakter szczególny – cechuje się trwałością, podporządkowaniem interesowi państwa oraz precyzyjnymi regulacjami prawnymi, które sprzyjają stabilności i profesjonalizacji Sił Zbrojnych.

The master’s thesis was devoted to the analysis of the service relationship of a professional soldier in its three fundamental phases: establishment, modification, and termination. The aim of the study was to present the legal structure of this specific public-law relationship, to highlight its distinctiveness from a typical employment relationship, and to indicate its significance for the organization and functioning of the Armed Forces of the Republic of Poland. The research was based on the Act of 11 March 2022 on the Defence of the Homeland and implementing regulations of the Minister of National Defence, which were examined using the dogmatic-legal method, supplemented by academic literature and judicial case law. The introductory part of the thesis presents the characteristics of the Act on the Defence of the Homeland, discusses the legal status of a professional soldier, and explains the essence of the service relationship. The following sections analyze the procedure for establishing such a relationship, including the requirements for candidates, the course of the qualification process, and the formal grounds for appointment to professional military service. The subsequent chapter addresses the issue of modifying the service relationship and the mechanisms leading to its transformation, while the final part of the thesis is devoted to its termination and expiration, including the catalogue of mandatory and optional statutory premises. The conclusions of the analysis indicate that the service relationship of a professional soldier is of a special nature – characterized by durability, subordination to the interests of the state, and precise legal regulations that promote the stability and professionalization of the Armed Forces.