Skuteczność programu „Droga do Zatrudnienia po węglu” w kontekście zmian na rynku pracy w Wielkopolsce Wschodniej

Praca magisterska podejmuje problematykę transformacji energetycznej w Wielkopolsce Wschodniej, analizując jej konsekwencje dla lokalnego rynku pracy oraz oceniając rolę programu „Droga do Zatrudnienia po węglu”. Region koniński, przez dekady uzależniony od działalności Grupy Kapitałowej ZE PAK i sektora wydobywczo-energetycznego, stał się jednym z pierwszych w Polsce obszarów doświadczających wyzwań związanych z dekarbonizacją gospodarki. Głównym celem pracy było zbadanie, w jaki sposób program wsparcia przyczynia się do ograniczania skutków społeczno-gospodarczych transformacji, szczególnie w zakresie przekwalifikowania zawodowego i trwałości nowo tworzonych miejsc pracy. Analiza została oparta na literaturze przedmiotu, dokumentach strategicznych oraz dostępnych danych instytucji publicznych, takich jak Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu czy Agencja Rozwoju Regionalnego w Koninie. Praca obejmuje zarówno charakterystykę kontekstu unijnego i krajowego, jak i diagnozę struktury gospodarki regionu przed wdrożeniem programu. Szczególną uwagę poświęcono zmianom w strukturze zatrudnienia oraz roli instytucji lokalnych w koordynowaniu procesów adaptacyjnych. Wyniki analizy pokazują, że w latach 2023–2025 program „Droga do Zatrudnienia po węglu” przyczynił się do obniżenia stopy bezrobocia i zwiększenia uczestnictwa w szkoleniach zawodowych. Udało się złagodzić problem bezrobocia strukturalnego i rozpocząć proces dywersyfikacji gospodarki. Równocześnie jednak ujawniły się wyzwania związane z jakością nowo powstających miejsc pracy, które często charakteryzują się mniejszą stabilnością i niższym poziomem wynagrodzeń niż wcześniejsze zatrudnienie w górnictwie. Szczególnie narażone na trudności adaptacyjne pozostają osoby powyżej 50. roku życia i pracownicy o niskich kompetencjach cyfrowych. Praca wskazuje, że trwałość rezultatów programu pozostaje na obecnym etapie trudna do oceny. Ostateczny bilans będzie możliwy dopiero po 2029 roku, po zakończeniu finansowania zewnętrznego i weryfikacji zdolności regionu do samodzielnego rozwoju. Wnioski końcowe podkreślają konieczność inwestowania w jakość pracy, włączenie grup wrażliwych, wzmacnianie instytucji lokalnych oraz rozwój sektorów innowacyjnych, aby proces transformacji miał charakter nieodwracalny i przyniósł trwałą poprawę sytuacji społeczno-gospodarczej.

This master's thesis addresses the energy transition in Eastern Greater Poland, analyzing its consequences for the local labor market and assessing the role of the Road to Employment after Coal program. The Konin region, for decades dependent on the activities of the ZE PAK Capital Group and the mining and energy sector, has become one of the first regions in Poland to experience the challenges of decarbonizing the economy. The main aim of the thesis was to examine how the support program contributes to limiting the socio-economic impact of the transition, particularly in terms of professional retraining and the sustainability of newly created jobs. The analysis was based on the literature on the subject, strategic documents, and available data from public institutions such as the Voivodeship Labor Office in Poznań and the Regional Development Agency in Konin. The thesis includes both a characterization of the EU and national context and a diagnosis of the regional economic structure prior to the program's implementation. Particular attention was paid to changes in employment structure and the role of local institutions in coordinating adaptation processes. The results of the analysis show that between 2023 and 2025, the Road to Employment after Coal program contributed to lower unemployment rates and increased participation in vocational training. Structural unemployment was alleviated and the process of economic diversification began. However, challenges related to the quality of newly created jobs emerged, often characterized by less stability and lower wages than previous employment in the mining industry. People over 50 and workers with low digital skills remain particularly vulnerable to adaptation difficulties. The study indicates that the sustainability of the program's results remains difficult to assess at this stage. A final assessment will only be possible after 2029, after external funding ends and the region's capacity for independent development is verified. The final conclusions emphasize the need to invest in job quality, the inclusion of vulnerable groups, strengthen local institutions, and the development of innovative sectors to ensure that the transformation process is irreversible and brings lasting improvements to the socio-economic situation.