Znaczenie edukacji obywatelskiej w kształtowaniu postaw społecznych młodzieży w warszawskich liceach ogólnokształcących

Niniejsza praca poświęcona jest pojęciu edukacji obywatelskiej oraz jej występowania w warszawskich liceach ogólnokształcących. Głównym celem podjętych badań było sprawdzenie, w jaki sposób podstawa programowa, działania nauczycieli oraz placówek przekłada się na realne postawy i inicjatywy podejmowane przez młodych. Zestawiając rys historyczny, podłoże teoretyczne oraz badając realne starania podejmowane w warszawskich placówkach przedstawione zostały sposoby, jakimi młodzież jest zachęcana do zwiększenia swojej partycypacji społecznej. W pracy przeanalizowane zostały zarówno teksty o podłożu pedagogicznym oraz programy nauczania realizowane obecnie w polskich szkołach średnich. Ważnym elementem pracy są badania przeprowadzone wśród młodzieży na temat poczucia autonomii, świadomości oraz partycypacji młodych w funkcjonowaniu w społeczeństwie. Badania zostały przeprowadzone w formie ankiety, w której udział wzięło 55 uczniów warszawskich liceów ogólnokształcących. Zgromadzone odpowiedzi pozwoliły w zestawieniu z podstawą programową zweryfikować z czym na co dzień spotykają się w szkole uczniowie. Przeanalizowanie wyników doprowadziło do sformułowania wniosków końcowych. Badana młodzież wykazała się dużym poczuciem sprawczości w swoich społecznościach, dużą chęcią do zaangażowania się, zwiększenia partycypacji, działań wolontariackich czy też świadomością inicjatyw skierowanych do ich grupy wiekowej. Jednocześnie badania te ukazały lukę, jaka istnieje w polskim systemie edukacji. Wykazały one, że chociaż w teorii warszawskie licea są otwarte na debaty oraz działanie młodych, to jednak w sferze przekazywania praktycznych umiejętności i tworzenia realnej przestrzeni do działań jest jeszcze wiele do zmiany. Badania wykazały również, że szkoła przestaje być główną przestrzenią, z której młodzi mogą czerpać informacje o bieżących wydarzeniach ustępując miejsca mediom społecznościowym.

This thesis is devoted to the concept of civic education and its implementation in Warsaw general secondary schools. The main objective of the research was to examine how the core curriculum, along with the actions of teachers and educational institutions, translates into the actual attitudes and initiatives undertaken by young people. By juxtaposing the historical background and theoretical framework with the practical efforts made by Warsaw schools, this study presents the ways in which youth are encouraged to increase their social participation. The thesis analyzes both pedagogical literature and the curricula currently implemented in Polish secondary schools.

An important element of the study consists of research conducted among young people regarding their sense of autonomy, awareness, and participation in functioning within society. The research was carried out in the form of a survey involving 55 students from Warsaw general secondary schools. The collected responses, when contrasted with the core curriculum, allowed for a verification of what students encounter on a daily basis at school.

The analysis of the results led to the formulation of final conclusions. The surveyed youth demonstrated a high sense of agency within their communities, a strong willingness to get involved, an interest in increasing their participation and undertaking voluntary work, as well as an awareness of initiatives aimed at their age group. At the same time, the study revealed a gap that exists in the Polish education system. It showed that while, in theory, Warsaw secondary schools are open to debates and youth initiatives, there is still much to be changed regarding the transmission of practical skills and creating real spaces for action.

Furthermore, the research demonstrated that the school is ceasing to be the primary space from which young people draw information about current events, giving way to social media.