Lexikalische Interferenzen bei polnischen DaFnE-Lernenden. Eine Multi-Case-Study

Niniejsza praca poświęcona jest zjawisku interferencji leksykalnej z języka angielskiego u polskich uczniów uczących się języka niemieckiego. Przedstawiono w niej wyniki wielokrotnego studium przypadku przeprowadzonego wśród 9 uczniów szkół licealnych z Warszawy i Radomia. Celem jest analiza jakościowa interferencji zidentyfikowanych w teście pisemnym zawierającym 39 zdań do przetłumaczenia z języka polskiego na język niemiecki. Test został przeprowadzony w warunkach w wysokim stopniu kontrolowanych, w obecności osoby przeprowadzającej badanie. Uczniowie zostali zakwalifikowani do badania na podstawie testu biegłości językowej z języka niemieckiego i wywiadu, z którego pozyskano metadane dotyczące osobistych doświadczeń uczniów w nauce języków obcych. Bodźce w teście tłumaczeniowym zostały tak dobrane, aby wywoływały potencjalny transfer słownictwa z języka angielskiego. Analiza jakościowa zebranego materiału badawczego pokazuje wyraźny wpływ języka angielskiego, ale także języka polskiego, na ortografię i wybory leksykalne. U wszystkich badanych występuje transfer negatywny, przy czym u uczniów, którzy osiągnęli poziom biegłości językowej B1+, występuje on rzadziej niż u uczniów, którzy pozostają na poziomie B1.

The thesis is concerned with the phenomenon of lexical interference from English in Polish learners of German as a foreign language. It presents the results of a multiple case study conducted among nine secondary school students from Warsaw and Radom. The aim of the study is a qualitative analysis of the interference phenomena identified in a written test consisting of 39 sentences translated from Polish into German. The test was carried out under highly controlled conditions in the presence of the researcher. The participants were selected in the basis of a German language placement test and an interview conducted in order to obtain metadata concerning learners’ personal experiences in foreign language learning. The analysis of the results reveals a clear influence of both English and Polish on the learners’ orthography and word choice. Both positive and negative transfer phenomena, as well as the influence of false cognates, can be observed.

Die vorliegende Arbeit behandelt das Phänomen der lexikalischen Interferenz aus dem Englischen bei polnischen Lernenden des Deutschen als Fremdsprache. Präsentiert werden die Ergebnisse einer Fallstudie, die schriftliche Antworten auf Übersetzungsaufgaben unter weitgehend kontrollierten Bedingungen zum Gegenstand hat. Neun Schüler:innen aus Warschau und Radom wurden auf Grundlage eines Einstufungstests sowie eines Interviews zu der individuellen Sprachbiografie zur Untersuchung ausgewählt. Ziel dieser Arbeit war Identifikation und Analyse von Typen der lexikalischen Interferenz bei den Lernenden. Analysiert wurde Interferenz in solche Bereichen wie orthographischer Transfer, der Einfluss des Englischen auf die Wortwahl sowie Interferenzen durch sog. falsche Freunde. Ergebnisse der Analyse deuten auf einen deutlichen Einfluss sowohl des Englischen als auch des Polnischen auf die Sprachproduktion der Lernenden hin. Dabei lassen sich sowohl negativer als auch positiver Transfer beobachten. Negativer Transfer kommt aber seltener vor, wenn die Schüler:innen das Niveau B1+ bereits erreicht haben.