Polityka historyczna w aktywności rosyjskiej dyplomacji wobec państw Globalnego Południa

Praca bada zagadnienie wykorzystania polityki historycznej w ramach polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej wobec państw Globalnego Południa. W wyniku rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. i sankcji nałożonych przez państwa Zachodu, Federacja Rosyjska intensywnie rozwija stosunki dyplomatyczne z państwami Globalnego Południa. Pierwszy rozdział przedstawia uwarunkowania rosyjskiej polityki zagranicznej wobec państw Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej. Definiuje się pojęcie polityki historycznej i Globalnego Południa oraz omawia się historię sowieckiego zaangażowania w procesy dekolonizacyjne związane z historią większości państw Globalnego Południa. W drugim rozdziale opisana została ewolucja rosyjskiej polityki względem państw rozwijających się, obecne miejsce w rosyjskiej optyce oraz instrumenty oddziaływania Rosji wobec państw Globalnego Południa. Trzeci rozdział skupia się na przedstawieniu narracji historycznych wykorzystywanych w ramach rosyjskiego przekazu. Badanie stwierdza obecność polityki historycznej oraz jej szczególną wagę w ramach rosyjskiej polityki zagranicznej od 2022 roku. Najczęściej używane narracje dotyczą sowieckiej pomocy w procesie dekolonizacji, neokolonializmu państw Zachodnich oraz próbie interpretacji Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w kontekście kolonializmu i agresji Zachodu. Źródła analizowane w pracy to głównie dokumenty, przemówienia i artykuły osób odpowiedzialnych za rosyjską politykę zagraniczną oraz doniesienia medialne.

This thesis examines the use of politics of memory as an instrument of the Russian Federation’s foreign policy toward the countries of the Global South. Following Russia’s invasion of Ukraine in 2022 and the sanctions imposed by Western states, the Russian Federation has intensified its diplomatic engagement with countries of the Global South. The first chapter presents the determinants of Russian foreign policy toward the countries of Asia, Africa, and Latin America. It defines the concepts of historical policy and the Global South and discusses the history of Soviet involvement in decolonization processes, which are closely linked to the historical experiences of many states in the Global South. The second chapter describes the evolution of Russian policy toward developing countries, their current place in Russian foreign policy thinking, and the instruments through which Russia exerts influence in the Global South. The third chapter focuses on the historical narratives employed within Russian strategic communication. The study confirms the presence of historical policy and highlights its particular significance within Russian foreign policy since 2022. The most frequently used narratives concern Soviet assistance in decolonization processes, Western neocolonialism, and attempts to interpret the Great Patriotic War in the context of colonialism and Western aggression. The sources analyzed in this thesis consist primarily of documents, speeches, and articles produced by individuals responsible for Russian foreign policy, as well as media reports.