Tolerancja w wielokulturowej Szwajcarii w kontekście dydaktycznym – znaczenie, rozumienie i nauczanie na przykładzie szkolnictwa części francuskojęzycznej

Niniejsza praca dyplomowa poświęcona jest analizie znaczenia, rozumienia oraz sposobów nauczania pojęć ‘tolerancji’ i ‘wielokulturowości’ w systemie edukacyjnym francuskojęzycznej części Szwajcarii. W części teoretycznej przybliżono filozoficzne i społeczne fundamenty oraz granice tolerancji, a także scharakteryzowano wybrane modele społeczeństw wielokulturowych. Zasadniczą część pracy stanowi badanie empiryczne oparte na metodzie mieszanej, w ramach którego przeprowadzono analizę ilościową i jakościową oficjalnych szwajcarskich materiałów dydaktycznych (m.in. Mon carnet citoyen, La laïcité à l'école oraz serii L'école de l'égalité). Wyniki badań ujawniły wyraźną dysproporcję w częstotliwości występowania analizowanych terminów w zależności od grupy docelowej, wskazując, że ciężar pojęciowy i edukacyjny został przeniesiony głównie na kadrę pedagogiczną. Analiza dowiodła również, że szwajcarski model dydaktyczny realizuje dwutorową strategię: w kontekście religijnym opiera się na neutralności i laickości sprzyjającej dialogowi, natomiast w kontekście różnic płci redefiniuje tolerancję jako zasadę ‘zero tolerancji’ wobec wszelkich przejawów przemocy, seksizmu i dyskryminacji.

This thesis is devoted to an analysis of the meaning, understanding, and methods of teaching the concepts of 'tolerance' and 'multiculturalism' in the educational system of the Frenchspeaking part of Switzerland. The theoretical section explores the philosophical and social foundations and limits of tolerance, and characterizes selected models of multicultural societies. The main part of the thesis consists of an empirical study based on a mixedmethods approach, which involved a quantitative and qualitative analysis of official Swiss teaching materials and curriculum guidelines (including Mon carnet citoyen, La laïcité à l'école, and the L'école de l'égalité series). The research findings revealed a clear disparity in the frequency of the analyzed terms depending on the target group, indicating that the conceptual and educational burden has been shifted primarily to the teaching staff. The analysis also demonstrated that the Swiss educational model follows a two-pronged strategy: in the religious context, it is based on neutrality and secularism that foster dialogue, while in the context of gender differences, it redefines tolerance as a 'zero-tolerance' policy toward all manifestations of violence, sexism, and discrimination.