ZNACZENIE PRACOWNICZYCH PLANÓW KAPITAŁOWYCH W ROZWOJU DŁUGOTERMINOWYCH OSZCZĘDNOŚCI W POLSCE

Celem niniejszej pracy magisterskiej jest analiza znaczenia Pracowniczych Planów Kapitałowych w kontekście rozwoju długoterminowych oszczędności w Polsce oraz ich roli jako uzupełnienia systemu emerytalnego. Temat ten zyskuje na aktualności ze względu na wyzwania demograficzne, starzejące się społeczeństwo oraz rosnącą potrzebę zabezpieczenia finansowego po zakończeniu aktywności zawodowej. Pierwszy rozdział pracy przedstawia ogólną charakterystykę systemu emerytalnego w Polsce, jego genezę, ewolucję oraz funkcjonujące filary zarówno obowiązkowe, jak i dobrowolne. Omówiono tu również kontekst historyczny oraz zmiany systemowe wprowadzone po transformacji ustrojowej. Drugi rozdział koncentruje się na Pracowniczych Planach Kapitałowych jako nowym narzędziu wspierającym długoterminowe oszczędzanie. Przedstawiono szczegółowo zasady funkcjonowania PPK, strukturę wpłat, sposób zarządzania środkami, bezpieczeństwo finansowe uczestników oraz możliwości wypłaty zgromadzonych oszczędności. Uwzględniono również wpływ zmiany pracodawcy na ciągłość uczestnictwa w programie. Rozdział trzeci poświęcony jest prezentacji i analizie wyników badań własnych przeprowadzonych wśród osób aktywnych zawodowo. Celem badań było określenie poziomu wiedzy na temat PPK, skłonności do uczestnictwa w programie oraz oceny jego przydatności w kontekście oszczędzania na przyszłość. Wyniki pokazały, że PPK jest dobrze odbierane przez osoby młodsze, które dostrzegają w nim szansę na systematyczne budowanie kapitału bez konieczności aktywnego zarządzania środkami. Czwarty rozdział stanowi porównanie PPK z innymi formami długoterminowego oszczędzania, takimi jak Indywidualne Konta Emerytalne, Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego czy fundusze inwestycyjne. Porównano między innymi dostępność, elastyczność i korzyści finansowe każdej z opcji, wskazując mocne i słabe strony każdego rozwiązania. W podsumowaniu pracy podkreślono, że choć PPK nie może zastąpić emerytury wypłacanej z ZUS m.in. ze względu na ograniczony czas wypłat, to jednak stanowi wartościowe narzędzie wspierające oszczędzanie na przyszłość. Szczególnie dla młodego pokolenia, które może uczestniczyć w programie przez wiele lat, PPK jest atrakcyjną formą budowania zabezpieczenia finansowego w sposób niemal bezobsługowy

he aim of this master’s thesis is to analyze the significance of Employee Capital Plans (ECP) in the context of developing long-term savings in Poland and their role as a supplement to the pension system. This topic is gaining relevance due to demographic challenges, an aging society, and the growing need for financial security after the end of professional activity.

The first chapter of the thesis presents a general overview of the pension system in Poland, its origins, evolution, and the existing pillars, both mandatory and voluntary. The historical context and systemic changes introduced after the political transformation are also discussed.

The second chapter focuses on Employee Capital Plans as a new tool supporting long-term savings. It provides a detailed description of the functioning of ECP, the contribution structure, the management of funds, financial security of participants, and options for withdrawing accumulated savings. The impact of changing employers on the continuity of participation in the program is also considered.

The third chapter is dedicated to the presentation and analysis of the results of original research conducted among professionally active individuals. The aim of the study was to determine the level of knowledge about ECP, the willingness to participate in the program, and the assessment of its usefulness in the context of future savings. The results showed that ECP is well-received by younger individuals, who see it as an opportunity to systematically build capital without the need for active fund management.

The fourth chapter presents a comparison of ECP with other forms of long-term savings, such as Individual Retirement Accounts (IKE), Individual Retirement Security Accounts , or investment funds. The comparison includes accessibility, flexibility, and financial benefits of each option, highlighting the strengths and weaknesses of each solution.

In the conclusion, it is emphasized that although ECP cannot replace a pension paid by the Social Insurance Institution , for example due to the limited withdrawal period, it constitutes a valuable tool supporting future savings. Especially for the younger generation, who can participate in the program for many years, ECP is an attractive way to build financial security in an almost hands-free manner.