Transfer in the translation of proper names: a corpus-based comparison of Polish and German translations of English-language fiction

Celem pracy jest porównanie wykorzystania transferu w polskich i niemieckich tłumaczeniach nazw własnych w anglojęzycznej literaturze pięknej z zastosowaniem korpusowych metod badawczych. Ma ono na pozwolić na ustalenie czy zaznajomienie grupy docelowej z językiem źródłowym może być powiązane z częstotliwością stosowania transferu. W części teoretycznej wprowadzono definicje odpowiedniej terminologii tłumaczeniowej, a następnie porównano zaznajomienie z językiem angielskim w Polsce i w Niemczech. Późniejsza sekcja stanowi analizę powiązanych badań, której celem jest ustalenie czynników metodologicznych mogących mieć wpływ na ich efektywność. Zostają one uwzględnione w następnie opisanym badaniu. Polega ono na zautomatyzowanej identyfikacji i kategoryzacji jednostek nazewniczych w korpusie złożonym z dziewięciu anglojęzycznych powieści, na które pozwala Korpusomat. Tłumaczenia jednostek nazewniczych poddano następnie ręcznej analizie przy pomocy narzędzia Parallel Concordance w Sketch Engine. Liczba przypadków wykorzystania zapożyczeń i transferu została porównana, biorąc pod uwagę tylko te, w których nazwy własne zostały potraktowane różnie w dwóch tłumaczeniach. Ustalono wyższą częstotliwość występowania zarówno zapożyczeń jak i transferu w niemieckich tłumaczeniach wraz z innymi tendencjami dotyczącymi poszczególnych powieści i kategorii jednostek nazewniczych. Wyniki są zgodne ze stwierdzeniem, że zaznajomienie grupy docelowej z językiem źródłowym może wpływać na tendencję do wykorzystywania transferu.

The thesis aims to compare the use of transfer in Polish and German translation of proper names in English-language fiction, incorporating corpus-based methodology. Such comparison is to establish whether a target audiences’ familiarity with the source language may be related to frequency of transfer use. The theoretical part introduces definitions of relevant translation terminology and goes on to compare the familiarity with English in Poland and Germany. The next section provides an analysis of similar research with the purpose of establishing methodology factors that could contribute to such studies’ effectiveness. They are incorporated in the subsequently described study. It consists of an automatized identification and categorization of named entities in a corpus compiled of nine English-language novels, enabled by Korpusomat. Named entities’ translations are then manually analyzed using Sketch Engine’s Parallel Concordance tool. Considering only the cases in which the treatment of proper names differed between translations, the number of loanwords and transfer use instances was compared to establish the German translations’ higher frequency of both, as well as other tendencies pertaining to individual novels and named entity categories. The results align with the claim that a target audience’s familiarity with the source language could influence the tendency of transfer use.