Quasi-wymawianie osób głuchych z rodzin głuchych i słyszących

Celem niniejszej pracy jest analiza zjawiska quasi-wymawiania (ang. mouthing) w polskim języku migowym (PJM) wśród osób głuchych pochodzących z rodzin głuchych i słyszących. Quasi-wymawianie rozumiane jest jako bezdźwiękowa artykulacja elementów języka mówionego, współwystępująca ze znakami manualnymi lub występująca bez nich. W części teoretycznej omówiono status lingwistyczny quasi-wymawiania, jego klasyfikację oraz funkcje w różnych językach migowych. Część badawcza obejmowała analizę częstości i typów aktywności ustnych w grupach badanych, przy uwzględnieniu zmiennej niezależnej (stan słyszenia rodziców: rodzice głusi vs. rodzice słyszący) oraz zmiennych kontrolowanych (wiek i płeć uczestników). Wyniki wykazały różnice w zakresie użycia quasi-wymawiania, gestów wargowych oraz braku aktywności ustnej, wskazując na wpływ środowiska językowego i czynników społecznych. Szczególną uwagę poświęcono rzadkim zjawiskom takim jak mouthing fleksyjny, wariantowy i rozciągnięty. Przeprowadzona analiza podkreśla znaczenie mouthingu jako komponentu wzbogacającego strukturę PJM i ukazuje jego rolę w procesie komunikacji wizualno-przestrzennej.

The aim of this MA thesis is to analyze the phenomenon of mouthing in Polish Sign Language (PJM) among deaf people from both deaf and hearing families. Mouthing is understood as a soundless articulation of spoken language elements, co-occurring with manual signs or occurring without them. The theoretical part discusses the linguistic status of mouthing, its classification and functions in different sign languages. The research part included an analysis of the frequency and types of oral activities in the study groups, taking into account the independent variable (parents' hearing status: deaf parents vs. hearing parents) and controlled variables (age and gender of participants). The results showed differences in the use of mouthing, mouth gestures and the lack of mouth actions, indicating the influence of the linguistic environment and social factors. Particular attention was paid to rare phenomena, such as inflectional, variant and spread mouthing. The conducted analysis highlights the importance of mouthing as a component enriching the structure of PJM and shows its role in the process of visual-spatial communication.