Medialna reprezentacja osób o wysokiej wrażliwości: analiza narracji i stereotypów w filmach z lat 2000-2025

Termin „wysoka wrażliwość”, wprowadzony przez Eliane N. Aron, zapoczątkował znaczące zmiany w świadomości społeczeństwa. Przez wiele lat zjawisko to było bagatelizowane lub mylone z neurotycznością czy zaburzeniami emocjonalnymi. Cecha ta dotyczy jednak osób, które wykazują ponadprzeciętną głębokość przetwarzania bodźców, w związku z czym narażone są na przestymulowanie. W obszarze kultury masowej, a zwłaszcza filmów, temat wysokiej wrażliwości rzadko bywa ujmowany wprost, jednak wiele postaci ekranowych przejawia charakterystyczne dla niej cechy. Kino, jako medium narracyjne, może zarówno utrwalać stereotypy, jak i oferować przestrzeń do dokładnego prezentowania pewnych zjawisk. Celem pracy było przeanalizowanie sposobów przedstawiania osób wysoko wrażliwych w wybranych filmach powstałych w XXI wieku. Analiza została przeprowadzona w oparciu o charakterystyczne przejawy wysokiej wrażliwości według koncepcji Eliane N. Aron, a główny nacisk położono na funkcjonowanie bohaterów na trzech płaszczyznach: relacjach międzyludzkich, emocjonalności i sposobach radzenia sobie z przeciążeniem sensorycznym.

The term high sensitivity, coined by Elaine N. Aron, has sparked significant changes in public awareness. For many years, this phenomenon was downplayed or confused with neuroticism or emotional disorders. However, this trait applies to people who exhibit above-average depth of processing stimuli, and are therefore at risk of overstimulation. In the realm of mass culture, especially in films, the topic of high sensitivity is rarely addressed directly, but many on-screen characters exhibit its characteristic traits. As a narrative medium, cinema can both perpetuate stereotypes and offer a space for the accurate presentation of certain phenomena. The aim of the work was to analyze the ways of presenting highly sensitive people in selected films created in the 21st century. The analysis was conducted based on the characteristic manifestations of high sensitivity according to the concept of Eliane N. Aron, and the main emphasis was placed on the functioning of the characters on three levels: interpersonal relationships, emotionality, and ways of coping with sensory overload.