Licencja
Screening and Friedel oscillations in inhomogeneous systems with correlated fermions
Screening and Friedel oscillations in inhomogeneous systems with correlated fermions
Abstrakt (PL)
Rozprawa doktorska zawiera analizę teoretyczną oraz obliczenia numeryczne dotyczące ekranowania elektronowego oraz oscylacji Friedel'a (FO) w silnie skorelowanych układach fermionowych w obecności niejednorodnego potencjału zewnętrznego. Przestrzenne oscylacje gęstości elektronowej pojawiają się w sąsiedztwie domieszki na skutek kwantowego rozpraszania na domieszce. Oscylacje te obserwuje się w niskich temperaturach w układach metalicznych. Układ oddziałujący modelowany jest w rozprawie za pomocą hamiltonianu Hubbarda, który został rozwiązany numerycznie w przybliżeniu dynamicznej teorii pola średniego w zastosowaniu do układu niejednorodnego przestrzennie (RDMFT). Rozważane są jedno, dwu i trójwymiarowe układy sieciowe z periodycznymi warunkami brzegowymi. Zewnętrzny potencjał niejednorodny modelowany jest za pomocą pojedynczej domieszki, dwóch domieszek lub niejednorodności obejmującej większą liczbę węzłów sieci. W rozprawie rozważane są różne modele uwzględniające oddziaływania elektronowe. Badano efekty tych oddziaływań na oscylacje Friedla, w szczególności blisko przejścia Motta metal-izolator. Wyniki obliczeń numerycznych zaprezentowanych w rozprawie pokazują, że oscylacje Friedla są tłumione przez oddziaływania elektronowe, zanikają wokół przejścia Motta i są całkowicie wygaszone w fazie izolatora. Wzrost temperatury układu powoduje tłumienie oscylacji. Okres i faza oscylacji nie zależą od wielkości oddziaływań, gdy gęstość cząstek odpowiada sytuacji w której pasmo jest w połowie zapełnienie. W rozprawie badano również spełnienie reguły sum Friedla w przypadku układów oddziałujących. Ponadto badano zmianę ładunku ekranującego wokół domieszki określaną jako ładunek ekranowania wokół domieszki (ang. "Neighbour screening charge" lub "N-screening charge") w zależności od oddziaływania, temperatury i dla różnych wartości potencjałów na domieszce. Badania w rozprawie pokazują, że oddziaływania osłabiają efekty ekranowania. Przedstawiono funkcje spektralne w obecności zewnętrznej niejednorodności i oddziaływań elektronowych na różnych węzłach sieci. W obecności dwóch domieszek oddziaływania osłabiają wpływ efektów interferencyjnych domieszek na oscylacje. Formalizm rozpraszania jednociałowego zmodyfikowano w celu opisu efektów korelacji w wielociałowych układach poprzez wprowadzenie energii własnej niezależnej od pędu odpowiadającej eliptycznej gęstości stanów. Rezultaty obliczeń uwidaczniają wpływ korelacji elektronowych na przesunięcie fazowe i funkcję spektralną. Rozprawa zawiera rezultaty numeryczne, które mogą stanowić motywację do przyszłych badań eksperymentalnych.
Abstrakt (EN)
The thesis presents theoretical and numerical studies on electronic screening and Friedel
Oscillations (FO) in correlated fermionic systems in the presence of external
inhomogeneity. These spatial oscillations in the electronic densities appear in the
neighbourhood of the impurity due to quantum scattering from the impurity. They are
observed in metals at low temperatures. The interacting system has been modeled by
the Hubbard Hamiltonian which has been further solved numerically using the Real
space Dynamical Mean-Field Theory (R-DMFT). We study one-, two-, and three-
dimensional finite lattice systems with periodic boundary conditions. The
inhomogeneous potential has been modeled by a single impurity, two impurities and an
extended inhomogeneity. Different approximations accounting for the electronic
correlations have also been discussed in the course of the thesis. The effects of electronic
correlations, particularly at the Mott metal to insulator transition, on the behaviour of FO
have been explored. According to our numerical studies, the oscillations are damped
with the interactions, disappear at the Mott transition and completely beyond it. At finite
temperature the oscillations are damped and slowly disappear as we increase the
temperature of the system. At half-filling the period and phase of the oscillations remain
unaltered by the interactions. The Friedel sum rule for the interacting system has been
investigated. The variation of the screening charge around the neighbourhood of the
impurity called Neighbourhood screening charge'' or N-screening charge'' with
interaction, temperature is studied for different impurity potentials. It is further seen that
the interactions weaken the screening effects. The spectral functions in the presence of
an external inhomogeneity and electronic interactions have been studied at different
lattice sites. In the presence of the interaction a sign of resonance appears in the spectral
function at the impurity site. In the presence of two impurities interaction weakens the
interference effects on the oscillations. Finally the one-body scattering formalism is
modified to describe analytically the effects of correlations in many body systems
modeled by a momentum independent self-energy with semi circular density of states.
Effects of electronic correlations in the scattering phase-shift and spectral functions are
obtained in our calculations. The thesis provides predictive numerical results which can
motivate future experiments.
Ekranowanie i oscylacje Friedel'a w niejednorodnych układach z skorelowanymi fermionami