La parole qui asservit, la parole qui libère. Le mutisme et la parole féminins dans quelques textes du Moyen Âge français

Celem pracy jest analiza znaczenia mowy i milczenia średniowiecznych bohaterek literackich na przykładzie trzech utworów z XII i XIII wieku: anonimowej powieści Robert le Diable oraz dwóch dzieł autorstwa Chrétiena de Troyes, Philomena i Érec et Énide. W każdym z wyżej wymienionych tekstów, temat przedstawiony jest w inny sposób, ale we wszystkich można dostrzec końcowy prokobiecy przekaz, który nie koresponduje z sytuacją społeczną kobiet żyjących w tym okresie. Pozbawione przez mężczyzn głosu, bohaterki dążą zarówno do jego odzyskania, jak i do uzyskania własnej podmiotowości. Każda z nich realizuje ten cel w różny sposób, wyrażając przy tym swój stosunek do istniejącej struktury społecznej.

The aim of this master thesis is to analyze the meaning of speech and silence of medieval literary heroines using three works from the 12th and 13th centuries as examples: the anonymous novel Robert le Diable and two works by Chrétien de Troyes, Philomena and Érec et Énide. In each of the above mentioned texts, the main subject is presented in a different way, but in all of them one can see a final pro-woman message that does not correspond to the social situation of women living in that period. Deprived of their voice by men, the heroines strive both to regain it and to gain their own subjectivity. Each of them pursues this goal in different ways, expressing their attitude to the existing social structure.

L’objectif du présent mémoire est d’analyser la signification du silence et de la parole chez des héroïnes littéraires du Moyen Âge d’après trois récits des XIIe et XIIIe siècles : le roman anonyme Robert le Diable et deux œuvres de Chrétien de Troyes, Philomena et Érec et Énide. Chacun de ces textes présente le sujet principal d’une autre façon, mais ils comportent tous les trois un message pro-féminin final, qui ne correspond pas à la situation sociale des femmes réelles de l’époque. Privées de parole par les hommes, les héroïnes tentent aussi bien de retrouver leur voix qu’à trouver leur propre subjectivité. Chacune réalise ce but de différente manière, en exprimant ainsi son attitude par rapport à l’ordre social.