Media społecznościowe w doświadczeniach osób głuchych posługujących się PJM

Niniejsza praca magisterska poświęcona jest analizie doświadczeń osób Głuchych i g/Głuchych, posługujących się polskim językiem migowym (PJM), w kontekście korzystania z mediów społecznościowych. Celem badań było pogłębione zrozumienie znaczenia, jakie media społecznościowe odgrywają w codziennym życiu badanych – w obszarach komunikacji, budowania tożsamości oraz integracji społecznej. Część teoretyczna pracy obejmuje przegląd literatury dotyczącej genezy i rozwoju mediów społecznościowych, ich funkcji komunikacyjnych oraz charakterystyki wybranych platform, takich jak Facebook, Instagram, TikTok i YouTube. W części metodologicznej opisano jakościowe podejście badawcze, oparte na piętnastu wywiadach swobodnych przeprowadzonych w PJM z osobami w wieku 18–40 lat. Dane zostały poddane analizie tematycznej zgodnie z podejściem zaproponowanym przez Braun i Clarke. Analiza wypowiedzi uczestników badania pozwoliła wyodrębnić osiem głównych kategorii tematycznych. Wyniki badań wskazują, że media społecznościowe pełnią w życiu osób Głuchych znacznie szerszą rolę niż jedynie komunikacyjną. Stanowią one przestrzeń twórczości, samorealizacji, aktywizmu społecznego oraz narzędzie przełamywania barier i wzmacniania widoczności społeczności g/Głuchych. Jednocześnie respondenci zwracali uwagę na istotne ograniczenia, takie jak brak napisów, marginalizacja języka migowego czy niedostosowanie interfejsów platform wymagających zaawansowanej znajomości języka polskiego. Wnioski z przeprowadzonych badań wskazują, że media społecznościowe mogą pełnić funkcję inkluzywną, wspierającą równe uczestnictwo w życiu społecznym, zwłaszcza w odniesieniu do tej grupy g/Głuchych, którą można określić mianem elity społeczności.

This master’s thesis is devoted to the analysis of the experiences of Deaf and d/Deaf individuals who use Polish Sign Language (PJM) in the context of social media use. The aim of the study was to gain an in-depth understanding of the significance that social media holds in the daily lives of the participants—particularly in the areas of communication, identity building, and social integration. The theoretical part of the thesis includes a review of the literature concerning the origins and development of social media, their communicative functions, and the characteristics of selected platforms such as Facebook, Instagram, TikTok, and YouTube. The methodological section describes a qualitative research approach, based on fifteen open interviews conducted in PJM with participants aged 18–40. The data were subjected to thematic analysis, following the approach proposed by Braun and Clarke. The analysis of the participants’ statements made it possible to identify eight main thematic categories. The research findings indicate that social media play a far broader role in the lives of Deaf individuals than merely serving as a tool for communication. They constitute a space for creativity, self-realization, social activism, and a means of breaking down barriers while strengthening the visibility of the d/Deaf community. At the same time, respondents pointed to significant limitations, such as the lack of captions, the marginalization of sign language, or the inaccessibility of platform interfaces requiring advanced knowledge of Polish. The conclusions drawn from the study suggest that social media can serve an inclusive function, supporting equal participation in social life—especially with regard to that segment of the d/Deaf community which may be described as its social elite.