Podatek katastralny jako alternatywa dla obecnego systemu opodatkowania nieruchomości mieszkalnych w Polsce

Praca magisterska koncentruje się na analizie systemu opodatkowania nieruchomości mieszkalnych w Polsce oraz rozważeniu możliwości wdrożenia podatku katastralnego w miejsce obowiązującego modelu powierzchniowego. W części pierwszej opisano historyczny rozwój podatku od nieruchomości, jego podstawy prawne oraz znaczenie fiskalne dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Drugi rozdział przybliża definicję i funkcje katastru oraz przedstawia różne modele podatku katastralnego stosowane w wybranych krajach, uwzględniając ich zalety i wady. W trzeciej części pracy przedstawiono własną koncepcję podatku katastralnego dostosowaną do realiów polskiego systemu oraz dokonano porównawczej analizy finansowych skutków jego wdrożenia. W przeprowadzonej symulacji uwzględniono takie czynniki jak wartość nieruchomości, jej położenie oraz wiek budynku. Uzyskane rezultaty wskazują, że zastosowanie modelu opartego na wartości mogłoby przyczynić się do większej sprawiedliwości podatkowej, poprawy efektywności dochodowej oraz zwiększenia przejrzystości fiskalnej.

The master’s thesis focuses on an analysis of the residential property taxation system in Poland and an examination of the potential introduction of a cadastral tax to replace the current area-based model. The first part describes the historical development of property taxation, its legal foundations, and its fiscal importance for the budgets of local government units. The second chapter explains the definition and functions of the cadastre and presents various models of cadastral taxation used in selected countries, taking into account their advantages and disadvantages. The third part of the thesis introduces an original concept of a cadastral tax tailored to the realities of the Polish system and provides a comparative analysis of the financial effects of its implementation. The simulation conducted for this purpose includes factors such as property value, location, and building age. The results indicate that applying a value-based model could contribute to greater tax fairness, improved revenue efficiency, and increased fiscal transparency.