Dyskryminacja pracownika ze względu na wiek

Tematem niniejszej pracy jest zjawisko dyskryminacji pracownika ze względu na wiek i problem jego powszechności na rynku pracy. Praca składa się z części merytorycznej, która opisuje pojęcie dyskryminacji w wymiarze prawnym oraz społecznym, a także części badawczej zawierającej autorską ankietę odnoszącą się do doświadczeń dyskryminacyjnych w miejscu pracy badanych osób.

Początek pracy dedykowany jest przedstawieniu pojęcia dyskryminacji w ujęciu pozaprawnym oraz definicji Roberta Butlera i wypracowanej przez niego koncepcji ageizmu, polegającej na dyskryminacji wiekowej.

Następnym etapem pracy jest bliższe przedstawienie prawnych aspektów dyskryminacji wiekowej pracownika w ujęciu normatywnym. Począwszy od Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. i sformułowanej w niej zasady godności i równości, po Kodeks pracy i gwarantowanych w nim norm chroniących pracownika przed dyskryminacją. W tej części pracy poruszona zostanie również kwestia orzecznictwa polskiego względem dyskryminacji wiekowej w miejscu pracy.

Kolejny fragment będzie skupiony wokół europejskiego prawa, przede wszystkim na Dyrektywie 2000/78/WE oraz Europejskiej Karcie Społecznej, a także Karcie Praw Podstawowych UE.

Ostatnia część merytoryczna skupia się na skutkach psychologiczno - społecznych oraz stanowi zwieńczenie rozważań ujętych w pracy, z których wynika, że dyskryminacja pracownika ze względu na wiek jest realnym problemem na rynku pracy - występuje on mimo teoretycznie szerokiej ochrony pracownika, wynikającej z obowiązujących norm prawa. Owy problem wynika również z uprzedzeń dotyczących osób starszych. Postrzegane są one przez pracodawców za mniej wydajne, natomiast osoby młode, wchodzące dopiero na rynek pracy, uważane są za niewystarczająco doświadczone.

W badawczej części pracy, przedstawionej w postaci autorskiej ankiety, zostały przedstawione realne doświadczenia osób badanych, które spotkały się z przejawami dyskryminacji na rynku pracy.

Na samym końcu, zawarte zostanie podsumowanie wszystkich rozważań.

The subject of this thesis is the phenomenon of age - based discrimination in employment and its prevalence in the labor market. The paper consists of a theoretical section, which outlines the legal and social dimensions of discrimination, and a research section featuring an original survey regarding the respondents' personal experiences with discrimination in the workplace.

The opening section of the thesis is dedicated to introducing the non-legal concept of discrimination, alongside Robert Butler’s definition and his concept of ageism, which centers on age-based discrimination.

The next stage of the work provides a closer look at the legal aspects of age discrimination against employees from a normative perspective. This ranges from the 1997 Constitution of the Republic of Poland - specifically its established principles of dignity and equality - to the Labor Code and its guaranteed norms protecting employees from discrimination. This section also addresses Polish case law regarding age discrimination in the workplace.

The subsequent section focuses on European law, primarily Directive 2000/78/EC, the European Social Charter, and the EU Charter of Fundamental Rights.

The final theoretical section focuses on the psychological and social effects of this phenomenon, serving as the culmination of the arguments presented in the thesis. It demonstrates that workplace age discrimination remains a real problem in the labor market, occurring despite the theoretically broad employee protections stemming from current legal norms. This issue also roots itself in prejudices against older individuals, who are often perceived by employers as less productive, whereas young people just entering the job market are frequently viewed as lacking sufficient experience.

The research component of the thesis, presented in the form of an original survey, illustrates the real-world experiences of respondents who have encountered manifestations of discrimination in the labor market.

Finally, a summary of all considerations and conclusions is provided at the end of the thesis.