Wykorzystanie Wayback Machine do badań historii internetu i stron internetowych. Analiza bibliometryczno-tematyczna

Praca licencjacka została poświęcona zagadnieniu archiwizacji Webu ze szczególnym uwzględnieniem narzędzia Wayback Machine. Celem pracy było ukazanie znaczenia tego archiwum zarówno w perspektywie teoretyczno-historycznej, jak i w kontekście jego współczesnych zastosowań badawczych. W pierwszym rozdziale przedstawiono podstawy teoretyczne i historyczne archiwizacji Webu, w tym główne definicje, modele organizacyjne oraz najważniejsze inicjatywy. Następnie omówiono rozwój Internet Archive i funkcjonowanie Wayback Machine, koncentrując się na jego architekturze technicznej, możliwościach oraz ograniczeniach. Centralną część pracy stanowi analiza bibliometryczno-tematyczna publikacji naukowych, przeprowadzona na podstawie kwerend w bazach Scopus i LISTA. Wyniki tej analizy wskazują na rosnące zainteresowanie badaniami nad archiwizacją Webu oraz pozwalają wyróżnić trzy główne nurty: techniczny, bibliotekoznawczy i humanistyczno-historyczny. Wayback Machine stanowi jedno z podstawowych narzędzi w badaniach nad historią Webu, lecz jego potencjał badawczy pozostaje częściowo niewykorzystany.

This bachelor's thesis is devoted to the issue of web archiving, with particular emphasis on the Wayback Machine tool. The aim of the thesis was to show the importance of this archive both from a theoretical and historical perspective and in the context of its contemporary research applications. The first chapter presents the theoretical and historical foundations of web archiving, including key definitions, organizational models, and major initiatives. This is followed by a discussion of the development of the Internet Archive and the functioning of the Wayback Machine, focusing on its technical architecture, capabilities, and limitations. The central part of the work is a bibliometric and thematic analysis of scientific publications, based on queries in the Scopus and LISTA databases. The results of this analysis indicate a growing interest in research on Web archiving and allow us to distinguish three main trends: technical, library science, and humanities and history. The Wayback Machine is one of the basic tools in research on the history of the Web, but its research potential remains partially untapped.