Readaptacja społeczna osadzonych w okresie przygotowania do opuszczenia zakładu karnego

Praca dotyczy problematyki readaptacji społecznej osadzonych w okresie przygotowania do opuszczenia zakładu karnego. Celem pracy było przedstawienie procesu readaptacji społecznej oraz poznanie opinii skazanych dotyczących przygotowania do życia na wolności, przewidywanej sytuacji społecznej i rodzinnej oraz procesu resocjalizacji realizowanego w warunkach izolacji penitencjarnej. W części teoretycznej przedstawiono znaczenie warunkowego przedterminowego zwolnienia, kurateli penitencjarnej, dozoru oraz działań pomocowych w procesie powrotu skazanego do społeczeństwa. Omówiono również najważniejsze problemy readaptacyjne, w tym trudności związane z zatrudnieniem, sytuacją mieszkaniową i finansową, odbudową relacji rodzinnych oraz społeczną akceptacją osób wcześniej karanych. W części empirycznej przeprowadzono badania wśród 40 skazanych przygotowujących się do opuszczenia zakładu karnego. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego oraz technikę ankiety, wykorzystując autorski kwestionariusz obejmujący 20 pytań dotyczących przygotowania do życia na wolności, sytuacji społecznej i zawodowej, sytuacji rodzinnej oraz oceny oddziaływań resocjalizacyjnych. Wyniki badań wskazują, że 47,5% respondentów pozytywnie ocenia swoje przygotowanie do życia na wolności, jednak część badanych nadal odczuwa niepewność związaną z przyszłym zatrudnieniem, sytuacją finansową, miejscem zamieszkania oraz społeczną akceptacją. Istotnym zasobem w procesie readaptacji pozostają więzi rodzinne i możliwość uzyskania wsparcia ze strony osób bliskich. Porównanie wyników aktualnych badań z badaniami przeprowadzonymi pięć lat wcześniej wykazało, że podstawowe problemy readaptacyjne pozostają podobne, natomiast obecni respondenci częściej dostrzegają przydatność działań podejmowanych podczas odbywania kary oraz deklarują zmianę sposobu myślenia o swoim dotychczasowym życiu. Skuteczna readaptacja społeczna wymaga zatem ciągłości oddziaływań podejmowanych przed i po opuszczeniu zakładu karnego, indywidualnego dostosowania pomocy oraz zapewnienia realnych warunków umożliwiających zgodne z prawem i samodzielne funkcjonowanie w środowisku otwartym.

The thesis addresses the issue of the social readaptation of prisoners during the period preceding their release from a correctional facility. The aim of the study was to present the process of social readaptation and to examine prisoners’ opinions concerning their preparation for life after release, their anticipated social and family situation, and the resocialization process carried out under conditions of penitentiary isolation. The theoretical part discusses the significance of conditional early release, penitentiary probation, supervision, and support measures in the process of a prisoner’s return to society. It also examines the most important readaptation problems, including difficulties related to employment, housing and financial circumstances, the rebuilding of family relationships, and social acceptance of formerly convicted individuals.

The empirical part involved a study conducted among 40 prisoners preparing to leave a correctional facility. The diagnostic survey method and questionnaire technique were applied, using an original questionnaire consisting of 20 questions concerning preparation for life after release, social and occupational circumstances, family situation, and the assessment of resocialization measures. The findings indicate that 47.5% of respondents positively assess their preparation for life after release; however, some participants still experience uncertainty regarding future employment, financial circumstances, housing, and social acceptance. Family ties and the possibility of receiving support from close relatives remain important resources in the readaptation process.

A comparison of the findings of the current study with research conducted five years earlier showed that the fundamental readaptation problems remain similar. However, the current respondents more frequently recognize the usefulness of measures undertaken during their imprisonment and more often declare that their way of thinking about their previous lives has changed. Effective social readaptation therefore requires continuity of interventions undertaken both before and after release from a correctional facility, individualized support, and the provision of realistic conditions enabling individuals to function independently and in accordance with the law in the community.