Zastosowanie sztucznej inteligencji w ochronie granic i kontroli celnej – szanse i zagrożenia

Celem niniejszej pracy jest analiza zastosowania sztucznej inteligencji w systemach granicznych, wykorzystywanych w procesie automatycznej kontroli. Analizie poddano również opinie respondentów ankiety, na temat wdrażania zautomatyzowanych rozwiązań do portów lotniczych. W części teoretycznej przeglądowi poddana została ewolucja systemów bezpieczeństwa na lotniskach. Oprócz tego, przeanalizowano ramy prawne, które regulują przetwarzanie danych biometrycznych na terenie Unii Europejskiej. Uwzględniając przepisy RODO oraz unijny akt o sztucznej inteligencji (AI Act). Część empiryczna natomiast, opiera się na badaniach własnych, opracowanych na podstawie stworzonego na potrzeby niniejszej pracy, kwestionariusza ankiety. Analiza odpowiedzi pozwoliła wyznaczyć granicę kompromisu wśród respondentów. Pokazując, że poparcie dla zautomatyzowanych systemów spada, gdy warunkiem szybszej odprawy staje się długoterminowe przechowywanie danych oraz dostęp służb państwowych do baz danych. Analiza teoretyczna oraz badania własne pozwoliły w pełni potwierdzić, postawioną w pracy hipotezę główną, zakładającą, że zastosowanie zautomatyzowanych systemów AI, choć zwiększa efektywność odpraw, powoduje szereg zagrożeń, wymagających wdrożenia odpowiednich zabezpieczeń prawnych.

The objective of this work is analyze the use of artificial intelligence in border control systems, used in the automated controls process. The opinions of survey respondents about the implementation of automated solutions at airports were also analysed. The theoretical part presents an overview of the evolution of airport security systems. In addition, the legal framework regulating the processing of biometric data in the European Union was analyzed, including the regulation of the RODO (General Data protection Regulation) and the EU Artificial Intelligence Act (AI Act). The empirical part is based on original research conducted using a survey questionnaire prepared specifically for this thesis. The analysis of the responses made it possible to identify the limits of compromise among the respondents, showing that support for automated systems declines when faster check-in is contingent upon long-term data storage and government access to databases. The theoretical analysis and original research fully confirmed the main hypothesis of the thesis, which assumes that the use of automated AI systems, while increasing the efficiency of border control, creates a numbers of risks that require the implementation of appropriate legal safeguards.