Wyobrażenia o uchodźcach wojennych z Ukrainy w porównaniu do uchodźców z krajów pozaeuropejskich

W swojej pracy przedstawię porównanie wizerunku uchodźców wojennych z Ukrainy, którzy przyjechali do Polski po inwazji Rosji w 2022 roku, z wizerunkiem uchodźców spoza krajów europejskich, którzy od 2021 roku próbują dostać się do Europy przekraczając granicę polsko-białoruską. Wizerunki te zgłębiałam w trakcie badań, jakie prowadziłam w latach 2023-2024 na terenie powiatu nowotarskiego. W pracy pokazuję, w jaki sposób moi rozmówcy kreują wyobrażenia na temat uchodźców, oraz jak zmieniały się one na przestrzeni okresu badań. Szczególnie dynamiczne było wyobrażenie uchodźców z Ukrainy, które wraz ze spadającym entuzjazmem rozmówców ulegało pogorszeniu, jako że nie wpisywali się oni w rolę „dobrego migranta”. Kryterium to jest używane również wobec uchodźców pozaeuropejskich, jednakże ci od początku wyobrażani są jako „dzicy” i niebezpieczni. Biorąc pod uwagę niewielki kontakt, jaki osoby w powiecie miały z uchodźcami pozaeuropejskimi, argumentuję, że dyskurs, którego używają media i politycy, kształtuje wyobrażenie o osobach na granicy polsko-białoruskiej, które utrzymują się w społeczeństwie. Argumentuję również, że opinie kształtowane przez neoliberalny i prawicowo–konserwatywny dyskurs medialny wpływają na kształtowanie europejskiej i polskiej tożsamości moich rozmówców. W ich narracjach pojawia się przekonanie, że tożsamość ta jest zagrożona zwłaszcza przez przyjezdnych spoza Europy.

In my work, I will present a comparison of the image of war refugees from Ukraine, who came to Poland after the Russian invasion in 2022, with the image of non-European refugees, who since 2021 have been trying to enter Europe by crossing the Polish-Belarusian border. I explored these images during my field research which I conducted in Nowy Targ County in 2023-2024. In my work, I aim to show how my interlocutors construct imaginaries of refugees and how these imaginaries changed over the course of my research. The particularly dynamic imaginary concerned refugees from Ukraine; as my interlocutors' enthusiasm decreased, their perceptions deteriorated, since Ukrainians did not fit the role of the good migrant. This criterion was also used for non-European refugees; however, from the very beginning, they were imagined as savage and dangerous. Taking into consideration limited contact people in the county had with the non-European refugees, I argue that the discourse used by the media and politicians shapes the imaginaries of people at the Polish-Belarusian border, which persist in society. I also argue, that opinions formed by neoliberal and right-wing conservative media contribute to the construction of European and Polish identity among my interlocutors.Their narratives reveal the belief that those identities are especially threatened by newcomers from outside Europe.