Regulacje FIFA i UEFA w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Przedmiotem pracy jest analiza regulacji FIFA i UEFA przez pryzmat orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz ocena wpływu wyroków TSUE na funkcjonowanie międzynarodowego i europejskiego systemu piłkarskiego. Punktem wyjścia jest charakterystyka obu organizacji, ich celów statutowych, struktury organizacyjnej oraz roli, jaką odgrywają w zarządzaniu światową i europejską piłką nożną. Następnie przeprowadzona została szczegółowa analiza najważniejszych orzeczeń TSUE dotyczących działalności FIFA, UEFA oraz krajowych związków piłkarskich. W pracy omówiono przełomowe wyroki w sprawach Dona i Bosman, które ukształtowały zasady stosowania unijnej swobody przepływu pracowników do zawodowych piłkarzy oraz doprowadziły do zasadniczych zmian w funkcjonowaniu rynku transferowego. Analizie poddano również najnowsze orzecznictwo, w szczególności sprawy Royal Antwerp Football Club, Superliga oraz Diarra, odnoszące się do zgodności regulacji FIFA i UEFA z prawem konkurencji oraz podstawowymi swobodami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. Celem pracy jest zweryfikowanie hipotezy, zgodnie z którą orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wywiera realny i bezpośredni wpływ na treść regulacji wewnętrznych FIFA i UEFA oraz na praktyczne funkcjonowanie rynku piłkarskiego. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że Trybunał konsekwentnie poddaje działalność FIFA i UEFA kontroli pod kątem zgodności z prawem Unii Europejskiej, ograniczając ich autonomię w zakresie, w jakim regulacje sportowe oddziałują na sferę zapewnionych traktatowo swobód. W rezultacie wyroki TSUE przyczyniły się do zwiększenia ochrony praw zawodników, wzmocnienia zasad konkurencji oraz przekształcenia modelu zarządzania współczesną piłką nożną w Europie i na świecie.

The subject of this thesis is an analysis of FIFA and UEFA regulations through the lens of the case law of the Court of Justice of the European Union, as well as an assessment of the impact of CJEU rulings on the functioning of the international and European football systems. The starting point is a description of both organisations, their statutory objectives, organisational structure, and the role they play in the governance of global and European football. This is followed by a detailed analysis of the most significant CJEU rulings concerning the activities of FIFA, UEFA, and national football associations. The thesis discusses the landmark rulings in the Dona and Bosman cases, which shaped the principles for applying the EU’s freedom of movement of workers to professional football players and led to fundamental changes in the functioning of the transfer market. The analysis also examines the most recent case law, in particular the Royal Antwerp Football Club, European Superleague, and Diarra cases, regarding the compatibility of FIFA and UEFA regulations with competition law and the fundamental freedoms of the European Union’s internal market. The aim of this study is to test the hypothesis that the case law of the Court of Justice of the European Union has a real and direct impact on the content of FIFA’s and UEFA’s internal regulations and on the practical functioning of the football market. The analysis conducted leads to the conclusion that the Court consistently subjects the activities of FIFA and UEFA to scrutiny for compliance with European Union law, limiting their autonomy to the extent that sports regulations affect the sphere of freedoms guaranteed by the Treaties. As a result, the CJEU’s judgements have contributed to enhancing the protection of players’ rights, strengthening competition rules, and transforming the governance model of modern football in Europe and worldwide.