Warunki anatomiczno-czynnościowe układu orofacjalnego i artykulacja dzieci w wieku wczesnoszkolnym w badaniu logopedycznym

Przedmiotem pracy jest analiza funkcjonowania układu orofacjalnego u dzieci siedmioletnich oraz jego związków z wadami postawy i zaburzeniami wymowy. Głównym celem badań było zidentyfikowanie i opisanie wzajemnych zależności między anatomicznymi cechami postawy, narządów orofacjalnych oraz ich funkcjonalnością. W pracy zastosowano metodę wielokrotnego studium przypadku, co pozwoliło na szczegółową charakterystykę indywidualnych przypadków dzieci z różnorodnymi zaburzeniami. Struktura pracy została dostosowana do założonego celu badawczego. W rozdziale pierwszym omówiono teoretyczne podstawy badań, w tym budowę jamy ustnej — takich elementów jak wargi, język, okolica podjęzykowa wraz z wędzidłem języka, podniebienie miękkie i twarde oraz narząd żucia. Szczególną uwagę poświęcono funkcjom prymarnym układu orofacjalnego — oddychaniu, pozycji spoczynkowej języka oraz połykaniu. Dodatkowo przedstawiono klasyfikacje wad wymowy oraz zagadnienia dotyczące wad postawy. Rozdział drugi pracy poświęcony jest prezentacji zastosowanej metodologii badań. Zawiera on opracowanie problemów badawczych, sprecyzowanie celu badania oraz opis wykorzystanych narzędzi i metod badawczych. W rozdziale opisano również organizację oraz przebieg badań empirycznych, a także scharakteryzowano grupę respondentów, którzy wzięli udział w badaniu. Kolejna część to szczegółowe studia przypadków, które w formie tabel oraz zwartych w nich zdjęć ilustrują różnorodność i specyfikę analizowanych zaburzeń. Ostatni rozdział prezentuje wyniki badań oraz analizę postawionej hipotezy. Praca kończy się podsumowaniem, w którym przedstawiono kluczowe wnioski oraz omówiono praktyczne zastosowania wyników badań w diagnostyce i terapii logopedycznej.

The subject of this thesis is the analysis of the functioning of the orofacial system in seven-year-old children and its relationship with postural defects and speech disorders. The main aim of the study was to identify and describe the interrelations between the anatomical features of posture, the orofacial organs, and their functionality. The multiple case study method was applied, which enabled a detailed characterization of individual cases of children with various disorders. The structure of the thesis was adapted to the established research objective.

The first chapter discusses the theoretical foundations of the study, including the anatomy of the oral cavity—such elements as the lips, tongue, sublingual area with the lingual frenulum, the soft and hard palate, and the masticatory system. Particular attention was paid to the primary functions of the orofacial system—breathing, tongue resting position, and swallowing. Additionally, classifications of speech disorders and issues related to postural defects were presented.

The second chapter presents the research methodology applied. It includes the formulation of research problems, specification of the research objective, and a description of the tools and research methods used. This chapter also describes the organization and course of the empirical study, as well as the characteristics of the group of respondents who participated in the research.

The next part contains detailed case studies, which, in the form of tables and accompanying photographs, illustrate the diversity and specificity of the analyzed disorders. The final chapter presents the research results and the analysis of the proposed hypothesis. The thesis concludes with a summary presenting key findings and discussing the practical applications of the research results in speech therapy diagnostics and intervention.