Przesłanki stanowiska propalestyńskiego w konflikcie izraelsko-palestyńskim na przykładzie wybranych państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów

Celem pracy jest zbadanie przesłanek wybranych państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów jeśli chodzi o deklarowanie lub sygnalizowanie stanowiska propalestyńskiego w polityce zagranicznej dotyczącej konfliktu izraelsko-palestyńskiego. W pracy zbadane są trzy potencjalne przesłanki polityki zagranicznej państw: tożsamość państwa, ideologia oraz ambicje statusowe.

Państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów z powodu swojego statusu jako międzynarodowych peryferiów wykształciły specyficzną kulturę i tendencje w kreowaniu swojej polityki zagranicznej. W wielu konfliktach, a zwłaszcza tych nie wpływających na ich region, preferują zachowanie bezpiecznego “dystansu” w wyrażaniu opinii czy popieraniu stron. Konflikt izraelsko-palestyński zdaje się być wyjątkiem od tej reguły. Wielu latynoamerykańskich liderów od początku XXI wieku, a zwłaszcza od 7 października 2023 roku, wypowiada się w bardziej radykalny i zdecydowany sposób na temat działań Izraela w Strefie Gazy i bardziej wyraźnie zajmuje stanowisko propalestyńskie. Może mieć to związek z kilkoma trendami, zarówno globalnymi, jak i w samym regionie Ameryki Łacińskiej (ze szczególnym wskazaniem na spadek zainteresowania regionem przez Stany Zjednoczone po zakończeniu Zimnej Wojny).

W ostatnich latach coraz bardziej pogłębia się różnica pomiędzy tożsamościowym przywiązaniem do Globalnego Południa a Globalnej Północy. Widoczne jest to w wielu sytuacjach: od negocjacji Rundy Doha w Światowej Organizacji Handlu po głosowania w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, ale także w popieraniu poszczególnych stron w konflikcie izraelsko-palestyńskim. Ponadto, w regionie Ameryki Łacińskiej mówi się o nowej iteracji tzw. Różowej Fali, czyli tendencji do wybierania rządów skłaniających się ideologicznie w lewą stronę. Historycznie, lewicowe rządy mają tendencje do popierania strony palestyńskiej w konflikcie bliskowschodnim. W końcu, w regionie Ameryki Łacińskiej trwa walka o przywództwo regionalne, przy czym niektóre państwa mają także aspiracje do globalnego przewodniczenia blokowi państw Globalnego Południa, a konflikt izraelsko-palestyński zdaje się być narzędziem do osiągnięcia statusu lidera.

The aim of this paper is to examine the motives of selected Latin American and Caribbean countries for declaring or signaling a pro-Palestinian stance in their foreign policy regarding the Israeli-Palestinian conflict. The paper examines three potential motives for the foreign policy of these countries: national identity, ideology, and status ambitions.

Due to their status as international peripheries, Latin American and Caribbean countries have developed a specific culture and tendencies in shaping their foreign policy. In many conflicts, especially those that do not affect their region, they prefer to maintain a safe “distance” in expressing their opinions or supporting sides. The Israeli-Palestinian conflict seems to be an exception to this rule. Since the beginning of the 21st century, and especially since October 7, 2023, many Latin American leaders have been speaking out more radically and decisively on Israel's actions in the Gaza Strip and taking a more clearly pro-Palestinian stance. This may be related to several trends, both global and within Latin America itself (with particular reference to the decline in US interest in the region after the end of the Cold War).

In recent years, the difference between identity-based attachment to the Global South and the Global North has become increasingly pronounced. This is evident in many situations: from the Doha Round negotiations at the World Trade Organization to voting at the United Nations, but also in supporting particular sides in the Israeli-Palestinian conflict. Furthermore, in Latin America, there is talk of a new iteration of the so-called Pink Tide, i.e., a tendency to elect governments leaning ideologically to the left. Historically, left-wing governments tend to support the Palestinian side in the Middle East conflict. Finally, there is a struggle for regional leadership in Latin America, with some countries also aspiring to global leadership of the Global South bloc, and the Israeli-Palestinian conflict appears to be a tool for achieving leadership status.