The History of the Shtetl after 1945

Historia sztetla po 1945 roku to pierwsza monografia poświęcona społecznej historii następstw Zagłady na prowincji Europy Wschodniej oraz masowemu ponownemu zasiedlaniu, oswajaniu i adaptowaniu opuszczonych przestrzeni żydowskich. Po Zagładzie sztetl zaczęto postrzegać jako „wschodnioeuropejską Atlantydę”. Na tle tej wielkiej narracji o unicestwieniu i zerwaniu ciągłości książka stawia tezę, że sztetl ma również swoją historię po 1945 roku — w znacznej mierze pomijaną, lecz zasługującą na opowiedzenie. Zagłada nieodwracalnie położyła kres społecznemu funkcjonowaniu sztetli jako miejscowości zamieszkanych w przeważającej mierze lub w znacznej części przez Żydów, żyjących w rytmie żydowskich świąt. Mimo to rzeczywistość społeczna tych miasteczek — ich dziedzictwo materialne, sytuacja gospodarcza i panujące w nich stosunki społeczne — nadal pozostaje kształtowana przez ich historię jako sztetli. Sztetl zachowuje również znaczenie dla Żydów: jako miejsce pamięci (lieu de mémoire), cel pielgrzymek, a dla niewielkiej liczby osób także jako dom. Analizując sześć wybranych sztetli położonych na terenie dzisiejszej Polski, Białorusi i Ukrainy, książka przyjmuje perspektywę porównawczą, która pozwala dostrzec podobieństwa wykraczające poza granice państwowe.

The History of the Shtetl after 1945 is the first book-length social history of the aftermath of the Holocaust in the Eastern European countryside and of the mass-scale repopulation, domestication and adaptation of vacated Jewish spaces. After the Holocaust, the shtetl began to be perceived in terms of “an East European Atlantis.” Against the background of this grand narrative of obliteration and discontinuity, this book argues that the shtetl still has a history after 1945—a largely overlooked one, but one that deserves to be told. The social function of the shtetls as predominantly, or in large part, Jewish settlements, living according to the rhythm of Jewish holidays, irreversibly ended with the Holocaust. And yet, the social reality of these towns: their material heritage, their economic condition, and social relations within them have continued to be defined by their history as shtetls. The shtetl also remains relevant to Jews—as a lieu de memoire, a pilgrimage site and, albeit to a small number of individuals, a home. Looking at six selected shtetls located in today’s Poland, Belarus and Ukraine, this book provides a comparative angle that allows to see wider transnational commonalities.