Wywłaszczenie nieruchomości według ustawy o gospodarce nieruchomościami - analiza systemowa.

Przedmiotem niniejszej pracy jest instytucja wywłaszczenia rozumiana jako szczególny przypadek przymusowego odebrania lub ograniczenia praw do nieruchomości. Dopuszczalność wywłaszczenia jest możliwa jedynie w przypadkach uzasadnionych celem publicznym, na podstawie przepisów prawa i za słusznym odszkodowaniem. W pierwszej części pracy podjęto analizę nad konstytucyjnymi i ustawowymi regulacjami wywłaszczeniowymi w celu zidentyfikowania kluczowych przesłanek omawianego zagadnienia. W tym przedmiocie dokonano charakterystyki celu publicznego oraz podkreślono znaczenie zgodności z zasadą proporcjonalności. Ponadto zwrócono uwagę na intensywność wywłaszczeń realizujących poszczególne cele publiczne, co stanowi odzwierciedlenie zachodzących zmian społecznych. Następnie uwagę poświęcono zasadom ustalania słusznego odszkodowania. Dla oceny adekwatności i sprawiedliwości mechanizmów kompensacyjnych odniesiono się do dorobku orzeczniczego. W dalszej części pracy omówiono problematykę rokowań oraz przebieg postępowania wywłaszczeniowego, począwszy od wymogów formalnych wniosku, przez wszczęcie postępowania, aż po wydanie decyzji administracyjnej. Ostatnia część pracy dotyczy zwrotu nieruchomości jako konsekwencji niewykorzystania nieruchomości na realizację oznaczonego celu publicznego, a także odnosi się do szczególnych rozwiązań legislacyjnych, które umożliwiają modyfikację standardowych procedur.

The subject of this work is the institution of expropriation understood as a special case of forcible withdrawal or restriction of rights to real estate. The permissibility of expropriation is possible only in cases justified by a public purpose, on the basis of legal regulations and with just compensation. The first part of the paper undertakes an analysis of the constitutional and statutory regulations of expropriation in order to identify the key premises of the issue at hand. On this subject, the public purpose was characterized and the importance of compliance with the principle of proportionality was emphasized. In addition, attention was paid to the intensity of expropriations pursuing particular public purposes, reflecting the social changes taking place. Next, attention was paid to the principles of determining just compensation. To assess the adequacy and fairness of compensation mechanisms, reference was made to the body of case law. The next part of the work discusses the issue of bargaining and the course of expropriation proceedings, from the formal requirements of the application, through the initiation of proceedings, to the issuance of an administrative decision. The last part of the work deals with the return of real estate as a consequence of the non-use of real estate for the realization of a designated public purpose, and also refers to specific legislative solutions that allow modification of standard procedures.