Das sprachliche Weltbild der negativen Emotionen im Deutschen und im Norwegischen

Tematem mojej pracy magisterskiej jest językowy obraz świata negatywnych emocji w języku niemieckim i norweskim. Praca ma formę próby porównawczej na podstawie wybranych przeze mnie dzieł literackich, czyli fragmentów Biblii z Ewangelii Mateusza oraz fragmentów powieści „Głód” norweskiego pisarza Hamsuna Knuta. Celem pracy jest wskazanie ewentualnych różnic i podobieństw w wyrażaniu negatywnych emocji w języku niemieckim i norweskim. Na początku części teoretycznej wyjaśniam kluczowe dla tematu pojęcie językowego obrazu świata, opisuję jego rozwój oraz znaczenie dla lingwistycznych badań nad emocjami. Następnie przedstawiam podstawowe koncepcje psychologiczne emocji, czyli modele Roberta Plutchika, Paula Ekmana i Carroll Izarda. Na tej podstawie w części analitycznej przeprowadzam kontrastywne badanie wybranych fragmentów literatury prymarnej w obu językach. Skupiam się przy tym w szczególności na środkach leksykalnych, metaforach koncepcyjnych, strukturach gramatycznych oraz niuansach semantycznych. Wyniki mają pokazać, w jaki sposób każdy język interpretuje, ocenia i strukturyzuje określone stany emocjonalne oraz jakie wyobrażenia kulturowe się w tym odzwierciedlają. Na zakończenie podsumowuję moje główne obserwacje i wnioski w odniesieniu do językowego obrazu świata negatywnych emocji w języku niemieckim i norweskim.

The subject of my master's thesis is the linguistic worldview of negative emotions in German and Norwegian. The thesis takes the form of a comparative study based on selected literary texts, namely excerpts from the Gospel of Matthew in the Bible and excerpts from the novel Hunger by the Norwegian writer Hamsun Knut. The aim of the thesis is to identify possible differences and similarities in the expression of negative emotions in German and Norwegian. At the beginning of the theoretical part, I explain the concept of linguistic worldview, which is key to the topic, describe its development and significance for linguistic research on emotions. Then I present the basic psychological concepts of emotions, namely the models of Robert Plutchik, Paul Ekman, and Carroll Izard. On this basis, in the analytical part, I conduct a contrastive study of selected fragments of primary literature in both languages. I focus in particular on lexical means, conceptual metaphors, grammatical structures, and semantic nuances. The results are intended to show how each language interprets, evaluates, and structures specific emotional states and what cultural ideas are reflected in this. Finally, I summarize my main observations and conclusions regarding the linguistic worldview of negative emotions in German and Norwegian.

Das Thema meiner Masterarbeit ist das sprachliche Weltbild negativer Emotionen im Deutschen und im Norwegischen. Die Arbeit hat die Form eines Vergleichsversuchs auf der Grundlage von mir ausgewählter literarischer Werke, nämlich Bibelfragmente aus dem Matthäus-Evangelium und Auszügen aus dem Roman „Hunger” des norwegischen Schriftstellers Hamsun Knut. Das Ziel der Arbeit ist es, mögliche Unterschiede und Gemeinsamkeiten im Ausdruck negativer Emotionen in der deutschen und norwegischen Sprache aufzuzeigen. Zu Beginn des theoretischen Teils erläutere ich den für das Thema zentralen Begriff des sprachlichen Weltbildes, beschreibe dessen Entwicklung und Bedeutung für die linguistische Emotionsforschung. Anschließend stelle ich die grundlegenden psychologischen Konzepte von Emotionen vor, nämlich die Modelle von Robert Plutchik, Paul Ekman und Carroll Izard. Auf dieser Grundlage führe ich im analytischen Teil eine kontrastive Untersuchung ausgewählter Fragmente der Primärliteratur in beiden Sprachen durch. Dabei konzentriere ich mich insbesondere auf lexikalische Mittel, konzeptuelle Metaphern, grammatikalische Strukturen und semantische Nuancen. Die Ergebnisse sollen zeigen, wie jede Sprache bestimmte emotionale Zustände interpretiert, bewertet und strukturiert und welche kulturellen Vorstellungen sich darin widerspiegeln. Abschließend fasse ich meine wichtigsten Beobachtungen und Schlussfolgerungen in Bezug auf das sprachliche Weltbild negativer Emotionen im Deutschen und Norwegischen zusammen.