Analysis of Humor Translation in the English, Polish, and Russian Dubbed Versions of the Movie “Garfield”

Niniejsza praca podejmuje problematykę tłumaczenia humoru słownego w filmie animowanym, ze szczególnym uwzględnieniem jego trzech podstawowych typów: ironii, ciętej riposty oraz gry słów i kalamburów. W części teoretycznej omówiono definicję humoru oraz jego charakterystykę jako zjawiska komunikacyjnego i kulturowego. Przedstawiono również klasyfikacje humoru według Raskina (1985) oraz wybrane teorie przekładu, koncentrując się na zagadnieniu przetłumaczalności humoru i strategiach jego translacji w kontekście dubbingu. Część analityczna opiera się na porównaniu dwudziestu dwóch przykładów humorystycznych wypowiedzi z oryginalnej wersji językowej filmu Garfield (2004) oraz ich tłumaczeń na język polski i rosyjski. Przeprowadzona analiza jakościowa wykazała, że tłumacze korzystali z różnych technik - od przekładu dosłownego, przez parafrazę, po adaptację kulturową. Wersja polska częściej odznacza się kreatywnością i lokalnym kolorytem, natomiast wersja rosyjska wykazuje większą wierność oryginałowi. Praca podkreśla znaczenie kompetencji kulturowej i elastyczności językowej w przekładzie humoru filmowego.

This thesis addresses the issue of translating verbal humor in an animated film, with particular focus on three main types: irony, wisecracks, and wordplay including puns. The theoretical part explores the definition of humor and its nature as a communicative and cultural phenomenon. It also presents Raskin’s (1985) typology of humor and selected translation theories, with special attention given to the translatability of humor and strategies used in dubbing. The analytical part is based on a comparison of twenty-two humorous utterances from the original English version of Garfield: The Movie (2004) and their Polish and Russian dubbed equivalents. The qualitative analysis shows that translators applied a variety of techniques - from literal translation and paraphrasing to cultural adaptation. The Polish version is more creative and locally marked, while the Russian version remains more faithful to the original. The study emphasizes the importance of cultural competence and linguistic flexibility in translating film humor.