Efficacy of liberalization tools in demonopolizing the European gas industry

Od prawie dwóch dekad trwa proces liberalizacji sektora gazowego w krajach Unii Europejskiej. Komisja Europejska zaproponowała szereg rozwiązań regulacyjnych, których celem było stworzenie konkurencji na rynku gazu oraz docelowo obniżenie cen gazu dla konsumentów. W niniejszej pracy empirycznie przetestowana została skuteczność 12 narzędzi liberalizacyjnych w osiąganiu wyżej wymienionych celów. Z pomocą trzech rożnych metod estymacji dynamicznych modeli panelowych (systemowa Uogólniona Metoda Momentów Blundella i Bonda, GMM, skorygowany estymator z efektami stałymi Bruna, LSDVC, i skorygowany estymator z efektami stałymi szacowany metodą bootstrap Everaerta, Pozziego oraz De Vosa, BCFE) przeanalizowano próbę niezbilansowanego panelu 22 krajów Unii Europejskiej z okresu 1998 – 2013. Wyniki estymacji wykazały, po uwzględnieniu innych czynników, istotny statystycznie wpływ trzech narzędzi regulacyjnych na ceny: giełdy gazu obniżają ceny gazu dla klientów biznesowych, transparentny reżim dostępu do sieci gazowej (TPA) skutkuje obniżką cen gazu dla gospodarstw domowych oraz zniesienie regulacji cen, która – wbrew oczekiwaniom – przyczynia się do wzrostu cen surowca. W analizie wpływu narzędzi liberalizacyjnych na poziom konkurencyjności sektora gazowego potencjał do demonopolizacji wykazały cztery rozwiązania: rynkowy sposób bilansowania, wirtualne punkty handlowe, poziom otwarcia rynku oraz prywatyzacja. Z kolei wzrost konkurencyjności rynku gazowego przekłada się na niższe ceny gazu dla klientów biznesowych.

Liberalization of the gas industry has been on the European Commission agenda for almost two decades now. Through a set of regulations the EU recommended a spectrum of liberalization tools that were intended to bring competition to gas markets and to benefit customers by reducing gas prices. In this paper the efficacy of 12 regulatory instruments in bringing the welfare goals is tested. Three different dynamic estimators, such as system GMM, LSDVC, BCFE, are applied to an unbalanced panel of 22 EU members between 1998 and 2013. Panel econometrics suggests that, after controlling for other factors, a direct price-decreasing impact of liberalization tools is rather negligible, particularly if the gas reforms involve removal of price controls, which causes the counter effect of price rises. Only gas exchanges (prices for industrials) and transparent TPA regimes (prices for households) prove to be statistically significant across all model specifications. However, market-liberalizing regulations have more effect on competition than on prices. In particular, market-based balancing, virtual trading points, market opening and privatization confirm to have a competition-enhancing potential. In turn, increased competition in the gas marketplace demonstrates to lower gas prices but only for industrial customers in a statistically relevant way.