Międzynarodowy Trybunał Karny wobec zbrodni Federacji Rosyjskiej w Ukrainie w latach 2014-2024

W 2014 roku Rosja zaanektowała Krym i zaangażowała się zbrojnie we wschodniej Ukrainie, a 24 lutego 2022 roku rozpoczęła pełną inwazję. Organizacje międzynarodowe, między innymi Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), Amnesty International i Human Rights Watch, w swoich raportach udokumentowały dokonanie przez Rosję zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości. Na rzecz ścigania zbrodni zaangażował się Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) z siedzibą w Hadze, wspierany przez państwa-strony Statutu Rzymskiego z 1998 roku. Posiada on jurysdykcję w zakresie osądzania jednostek winnych ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych oraz w ograniczonym zakresie zbrodni agresji. MTK otworzył w Kijowie biuro terenowe, a jego działania doprowadziły m.in. do wydania nakazu aresztowania wobec prezydenta Rosji Władimira Putina oraz komisarz do spraw dzieci w jego biurze, Marii Lwowej-Biełowej. Praca przedstawia zaangażowanie MTK na rzecz osądzenia rosyjskich zbrodni w Ukrainie, identyfikuje najważniejsze ograniczenia oraz problemy prawne i polityczne, które utrudniają skuteczne działanie tego międzynarodowego sądu. W pracy prezentuje się historię powstania MTK oraz obowiązującą przed nim procedurę, a następnie ukazuje przyczyny wybuchu konfliktu rosyjsko-ukraińskiego oraz działania podejmowane przez Federację Rosyjską na terytorium Ukrainy w latach 2014-2024 w kontekście naruszenia prawa międzynarodowego. Następnie przedstawia działania podjęte przez MTK w odpowiedzi na naruszenia oraz wyzwania, z którymi Trybunał musi się zmierzyć chcąc doprowadzić do pociągnięcia do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za popełnienie zbrodni międzynarodowych.

In 2014, Russia annexed Crimea and became militarily involved in eastern Ukraine, and on February 24, 2022, it launched a full-scale invasion. International organisations, including the United Nations (UN), the Organisation for Security and Cooperation in Europe (OSCE), Amnesty International, and Human Rights Watch, have documented Russia's war crimes and crimes against humanity in their reports. The International Criminal Court (ICC) in The Hague, supported by the states parties to the 1998 Rome Statute, has become involved in prosecuting these crimes. It has jurisdiction to try individuals guilty of genocide, crimes against humanity, and war crimes, and, to a limited extent, crimes of aggression. The ICC has opened a field office in Kyiv, and its actions have led, among other things, to the issuance of an arrest warrant for Russian President Vladimir Putin and the children's commissioner in his office, Maria Lvova-Belova. The paper presents the ICC's commitment to prosecuting Russian crimes in Ukraine. It identifies the most important limitations and legal and political problems that hinder the effective functioning of this international court. The paper presents the history of the ICC's establishment and the procedure before the Court. Then it shows the causes of the Russian-Ukrainian conflict and the actions taken by the Russian Federation on the territory of Ukraine in 2014-2024 in the context of violations of international law. It then presents the actions taken by the ICC in response to the violations and the challenges the Court faces in bringing those responsible for international crimes to justice.