Analyse comparative des techniques de traduction de l’humour dans les versions doublées en polonais et en français du film Kung fu Panda

Niniejsza praca poświęcona jest analizie porównawczej technik tłumaczenia humoru
w polskiej oraz francuskiej wersji dubbingowej pierwszej części z serii filmów “Kung Fu Panda”. W pierwszej części pracy przedstawiono rozważania teoretyczne z dziedziny humoru – zarówno definicje słownikowe, jak i te zaproponowane przez wybranych badaczy, a także klasyfikacje jego rodzajów. Drugi rozdział poświęcony jest tłumaczeniu audiowizualnemu oraz jego rodzajom, ze szczególnym uwzględnieniem dubbingu jako głównego obszaru badawczego. Zarysowano w nim cechy dubbingu, ograniczenia oraz wyzwania techniczne. Skupiono się również na technikach przekładu humoru, zwłaszcza żartu, stosowanych przez tłumaczy przygotowujących wersje dubbingowe, w oparciu o teorie zaproponowane przez wybranych badaczy. Zgromadzony materiał teoretyczny posłużył jako narzędzie do przeprowadzenia analizy 15 fragmentów filmu zawierających sceny humorystyczne, podzielonych na trzy kategorie: żarty językowe, żarty kulturowe oraz żarty wizualne. Przeprowadzone badania wykazały istotne różnice w podejściu tłumaczy do tekstu wyjściowego oraz w zakresie preferowanych technik. Polska wersja cechuje się wyższym stopniem adaptacji tekstu, natomiast wersja francuska jest wierniejsza wobec oryginału. Analiza dowodzi, że techniczne rygory dubbingu nie ograniczają kreatywności tłumaczy. Wręcz przeciwnie, stanowią one czynnik motywacyjny do poszukiwania innowacyjnych rozwiązań lingwistycznych, które łączą dbałość o synchronizację labialną z odpowiednim zachowaniem elementów humorystycznych oryginału.

This study is devoted to a comparative analysis of techniques for translating humor in the Polish and French dubbed versions of the first film in the Kung Fu Panda series. The first part of the study presents theoretical reflections on humor—its dictionary definitions, those proposed by various researchers, as well as classifications of different types of humor. The second chapter is devoted to a description of dubbing and other forms of audiovisual translation. Dubbing was chosen as the primary field of study in order to characterize its distinctive features, limitations, and technical challenges. Emphasis was also placed on the techniques for translating humor used by translators preparing dubbed versions, drawing on theories proposed by certain researchers. The theoretical material gathered was used to analyze 15 humorous scenes from the film, divided into three categories: linguistic jokes, cultural jokes, and visual jokes. The research highlighted significant differences in the translators’ approaches to the source text as well as in their preferred translation techniques. The Polish version is characterized by a higher degree of adaptation, while the French version is more faithful to the original. The analysis demonstrates that the technical constraints of dubbing do not limit translators’ creativity. On the contrary, they serve as a stimulus for finding innovative linguistic solutions that combine the pursuit of perfect lip-sync with the appropriate preservation of the original’s humorous elements.

Ce travail est consacré à une analyse comparative des techniques de traduction de l'humour dans les versions doublées polonaise et française du premier film de la série Kung Fu Panda. La première partie du travail présente des réflexions théoriques sur l’humour – ses définitions de dictionnaire, celles proposées par divers chercheurs, ainsi que les classifications de différents types d’humour. Le deuxième chapitre est consacré à la description du doublage et d’autres formes de traduction audiovisuelle. Le doublage a été retenu comme le domaine principal d’étude, afin de caractériser ses traits distinctifs, ses limites et ses défis techniques. L’accent a également été mis sur les techniques de traduction de l’humour utilisées par les traducteurs qui préparent les versions doublées, en nous appuyant sur les théories proposées par de certains chercheurs. Le matériel théorique rassemblé a servi à analyser 15 extraits du film contenant de l'humour, divisés en trois catégories : les blagues linguistiques, les blagues culturelles et les blagues visuelles. La recherche a mis en évidence des différences dans l'approche des traducteurs vis-à-vis le texte source ainsi que dans leurs techniques de traduction de choix. La version polonaise se caractérise par un degré d'adaptation plus élevé, tandis que la version française est plus fidèle à l'original. L'analyse démontre que les contraintes techniques du doublage ne limitent pas la créativité des traducteurs. Au contraire, elles constituent un facteur de motivation pour trouver des solutions linguistiques innovantes qui combine la recherche d’une synchronisation labiale parfaite avec la préservation adéquate des éléments humoristiques de l'original.