Od Verne’a do Tulleta. Sto lat obecności francuskiej literatury dla dzieci i młodzieży na polskim rynku książki

W artykule recenzyjnym omówione zostały dwie książki Natalii Paprockiej (2018): Bibliografia polskich przekładów i adaptacji francuskiej literatury dla dzieci i młodzieży wydanych w latach 1918–2014 oraz Sto lat przekładów dla dzieci i młodzieży w Polsce. Francuska literatura dla młodych czytelników, jej polscy wydawcy i ich strategie (1918–2014), wpisujące się zarówno w kontekst translatoryki literatury dziecięcej, jak i bibliologii oraz socjologii sztuki. W artykule scharakteryzowano układ zestawionej przez Natalię Paprocką bibliografii polskich przekładów francuskiej literatury dla dzieci i młodzieży oraz streszczono najważniejsze założenia jej badań: wykorzystano w nich koncepcję pola literackiego Pierre’a Bourdieu, pojęcia importu/transferu i repertuaru kulturowego w rozumieniu Itamara Evena-Zohara oraz teorię aktora-sieci Brunona Latoura. Według badaczki w ciągu całego stulecia wśród polskich wydawców dominowała polityka wznowień klasyki, co pociągnęło za sobą bardzo ograniczony transfer zjawisk innowacyjnych we francuskiej kulturze dziecięcej.

This review article discusses two books by Natalia Paprocka (2018): Bibliografia polskich przekładów i adaptacji francuskiej literatury dla dzieci i młodzieży wydanych w latach 1918–2014 [Bibliography of Polish Translations and Adaptations of French Literature for Children and Youth Published in the Years 1918–2014] and Sto lat przekładów dla dzieci i młodzieży w Polsce. Francuska literatura dla młodych czytelników, jej polscy wydawcy i ich strategie (1918–2014) [A Hundred Years of Translations for Children and Youth in Poland: French Literature for Young Readers, its Polish Publishers and Their Strategies (1918–2014)], which belong to the field of children’s literature translation studies, bibliology, and sociology of art. The article describes the arrangement of the bibliography of Polish translations of French literature for children and young adults compiled by Natalia Paprocka and it summarises the most important assumptions of her research: she applied the concept of the literary field of Pierre Bourdieu, the notions of import/transfer and culture repertoire as understood by Itamar Even-Zohar, and Bruno Latour’s actornetwork theory. According to the researcher, throughout the entire century, Polish publishers chose the strategies of re-releases of the classics, which significantly reduced the transfer of innovative phenomena of French children’s culture.