Motyw zmartwychwstania i wskrzeszenia zmarłych w literaturze pogańskiej okresu Cesarstwa Rzymskiego.
Abstrakt (PL)
Wśród biblistów, teologów i badaczy wczesnego chrześcijaństwa przez długi czas dominował pogląd, że idea zmartwychwstania osoby ludzkiej to koncept biblijny, całkowicie obcy „pogańskiej” myśli grecko-rzymskiej (min. Albrecht Oepke, Johannes Munck, Willi Marxen, Nicholas T. Wright). W 1994 r. Glen W. Bowersock postawił tezę, że motyw cielesnego zmartwychwstania rzeczywiście można znaleźć w fikcji literackiej pierwszych wieków po Chrystusie (głównie w tzw. romansie antycznym), lecz tłumaczył ten fenomen bezpośrednim wpływem wyobrażeń chrześcijańskich na literaturę pogańską. Jego sugestię podjęli kolejni badacze tej kwestii, min. Carsten P. Thiede i Illaria Ramelli, Jan M. Bremmer. Głównym celem rozprawy była krytyczna weryfikacja badawczego status quo i pokazanie, że w różnej gatunkowo literaturze epoki Cesarstwa Rzymskiego (mitografia, paradoksografia, romans antyczny, aretalogia) istniał motyw zmartwychwstania lub wskrzeszenia człowieka, który miał dużo starszą, bo sięgającą nieraz epoki klasycznej genezę, przez co niekonieczne jest jego tłumaczenie wpływem idei chrześcijańskich.
Abstrakt (EN)
Summary. The prevailing opinion among biblical scholars and theologians is that the idea of human resurrection, quintessential to Christianity, was almost completely alien to the "Pagan" Greek and Roman thought (Albrecht Oepke, Johannes Munck, Willi Marxen, Nicholas T. Wright). In 1994, Glen W. Bowersock has suggested that the motif of the bodily resurrection can indeed be found in the Literary Fiction of the first centuries AC (primarily in the Ancient Novels) but appeared due to the Christian influence. His suggestion has been taken by further investigators of the issue, for example Carsten P. Thiede, Illaria Ramelli, Jan M. Bremmer. The main purpose of the dissertation is to critically examine this interpretation and to show that in various genres of Greek and Roman literature of the Roman Empire (Mythography, Paradoxography, Novel, Aretalogy) the motif of the resurrection of dead can be traced and it’s appearance cannot be necessarily explained as the influence of Christian idea.