Kontrola podatkowa w świetle Ordynacji Podatkowej

Celem niniejszej pracy magisterskiej jest próba oceny efektywności fiskalnej instytucji kontroli podatkowej. Praca napisana jest na podstawie literatury w dziedzinie podatkowej, prawnej, a także na podstawie raportów Izb Administracji Skarbowej uzyskanych w trybie dostępu do informacji publicznej. W pracy zawarte są między innymi podstawowe zagadnienia prawne kontroli podatkowej, jej ewolucja w polskim systemie prawnym, jak i sam jej przebieg od strony praktycznej. Podatki jest kluczowym elementem funkcjonowania państwa, więc ważnym jest, aby instytucja kontroli podatkowej była efektywnym narzędziem sprawowania pieczy nad stabilnością dochodów budżetowych. Zgłębiając zagadnienie kontroli podatkowej w Polsce, przedstawione zostały wyniki oceny efektywności fiskalnej w latach 2020-2024 w podziale na ustalenia finansowe w toku kontroli podatkowych oraz na wpłaty pokontrolne, które wykazały, że pomimo zwiększającego się udziału wpłat pokontrolnych w ustaleniach finansowych ogółem, to instytucja kontroli podatkowej w dalszym ciągu wymaga systemowych zmian nakierowanych na podniesienie jej skuteczności w egzekwowaniu stwierdzonych nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych podmiotów gospodarczych w Polsce.

The objective of this master's thesis entitled Tax audit under the regulation of Tax Ordinance is to attempt an assessment of the fiscal effectiveness of the institution of tax audits. The thesis is based on literature in the fields of tax law, general legal studies, as well as reports issued by the Chambers of Fiscal Administration obtained through public access to information procedures. The thesis encompasses, inter alia, fundamental legal aspects of tax audits, their evolution within the Polish legal system, as well as their practical conduct. Taxation constitutes a key element of the functioning of the state, therefore, it is essential that the institution of tax audits operates as an effective instrument safeguarding the stability of public finances. In examining the issue of tax audits in Poland, the thesis presents an evaluation of fiscal effectiveness in the years 2020–2024, distinguishing between financial determinations made during tax audits and post-audit payments. The findings demonstrate that, despite an increasing share of post-audit payments in the total financial determinations, the institution of tax audits still requires systemic reforms aimed at enhancing its efficiency in enforcing identified irregularities in the tax settlements of economic entities operating in Poland.