WYMAGANIA FORMALNE ZAPISU NA SĄD POLUBOWNY W ŚWIETLE KODEKSU POSTĘPOWANIA CYWILNEGO

Niniejsza praca traktuje o elementach koniecznych, jakie składają się na porozumienie arbitrażowe (klauzulę arbitrażową bądź umowę kompromisową). Rozważania rozpoczyna analiza charakteru prawnego zapisu na sąd polubowny, co pozostaje nie bez znaczenia w procedurze jego zawierania. W opracowaniu przybliżono główne nurty doktrynalne kwalifikujące zapis jako umowę materialnoprawną, procesową, mieszaną lub instytucję swoistą. Autor unika jednak arbitralnego rozstrzygnięcia istniejącego w tej materii sporu, skupiając się na jego znaczeniu praktycznym. Główna część pracy poświęcona została badaniu elementów konstytutywnych porozumienia arbitrażowego, które warunkują skuteczność jego celu, tj. wyłączenia kognicji sądu powszechnego na rzecz właściwego sądu arbitrażowego. Szczegółowo omówiono przy tym obligatoryjne postanowienia dotyczące treści oraz konieczność ich umieszczenia w przewidzianej prawem formie. W sposób usystematyzowany – w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, przedstawiono również skutki niedochowania ww. wymagań. Konkludując praca stanowi syntetyczne ujęcie wymagań konstrukcyjnych zapisu na sąd polubowny, a także elementarne określenie skutków ich niedochowania, co jawi się jako integralne dopełnienie rozważań nad konstytutywnymi cechami tej czynności prawnej.

This thesis addresses the essential elements (essentialia negotii) that constitute an arbitration agreement (either in the form of an arbitration clause or a submission agreement). The discussion opens with an analysis of the legal nature of an arbitration agreement, which is of significant importance to the procedure of its conclusion. The study presents the main doctrinal trends that qualify the arbitration agreement as a substantive, procedural, or mixed-nature contract, or as a distinct legal institution (sui generis). However, the author avoids an arbitrary resolution of the existing dispute in this matter, focusing instead on its practical significance. The main part of the thesis is dedicated to the examination of the constitutive elements of an arbitration agreement, which condition the effectiveness of its purpose, i.e., excluding the jurisdiction of common courts in favor of the competent arbitral tribunal. In this context, the mandatory provisions regarding the content and the necessity of incorporating them into the form prescribed by law are discussed in detail. Furthermore, the consequences of failing to meet the aforementioned requirements are presented in a systematized manner, based on the provisions of the Polish Code of Civil Procedure. In conclusion, the thesis provides a synthetic overview of the structural requirements of an arbitration agreement, as well as an elementary definition of the consequences of non-compliance, which serves as an integral completion of the considerations on the constitutive features of this legal act.