Znaczenie znajomości i dostosowania do danej kultury podczas tworzenia stand-upu na podstawie różnic w odbiorze występów Piotrka Szumowskiego w Meksyku i w Kanadzie podczas trasy “Komik dookoła świata II”

Stand-up jako forma artystyczna bazuje na budowaniu relacji między wykonawcą stand-upu a publicznością w celu wywołania efektów humorystycznych. Aby występ mógł zakończyć się powodzeniem obie strony muszą podzielać między innymi podobną wiedzę kontekstualną i wrażliwość kulturową, aby opowieści wykonawcy mogły wywołać rozbawienie. Osiągnięcie tego efektu może być trudniejsze, jeśli wykonawca stand-upu prezentuje swoje treści publiczności o innym kodzie kulturowym. Dlatego niniejsza praca bada w jakim stopniu znajomość kodu kulturowego i przystosowanie do danej kultury ma znaczenie podczas tworzenia stand-upu. Analiza jest oparta o zestawienie ze sobą dwóch występów polskiego komika Piotrka Szumowskiego: w Meksyku oraz w Kanadzie. Praca zawiera podstawowe informacje teoretyczne na temat początków i definicji stand-upu oraz tego, jak działają różnice w odbiorze humoru. Omawia też treść obu występów, zarówno ich warstwę werbalną, jak i niewerbalną w celu dokonania analizy komparatystycznej. W dalszej części praca zawiera opis i analizę reakcji widzów w oparciu o zawarte konteksty społeczno-polityczne i charakterystykę poczucia humoru mieszkańców danych krajów. Analiza poczucia humoru jest wzbogacona o reakcje polskiej publiczności w polskich występach Piotrka Szumowskiego. Dzięki analizie komparatystycznej praca udowadnia konieczność dopasowania kulturowego w kreacji występów stand-upu.

Stand-up as an art form is based on building a relationship between the stand-up performer and the audience in order to generate humorous effects. For a performance to be successful, both parties must share, among other things, similar contextual knowledge and cultural sensitivity so that the comedian’s stories can evoke amusement. Achieving this effect may be more challenging when a stand-up performer presents their material to an audience with a different cultural background. Therefore, this thesis examines the extent to which familiarity with cultural codes and cultural adaptation are important in the creation of stand-up comedy. The analysis is based on a comparison of two performances by the Polish comedian Piotrek Szumowski: one in Mexico and the other in Canada. The thesis provides fundamental theoretical information on the origins and definition of stand-up comedy, as well as on how differences in the perception of humor operate. It also discusses the content of both performances, examining their verbal and non-verbal aspects in order to conduct a comparative analysis. Furthermore, the study describes and analyzes audience reactions in relation to the social and political contexts presented in the performances and the characteristics of the sense of humor typical of the inhabitants of the respective countries. The analysis of humor is further enriched by considering the reactions of Polish audiences to Piotrek Szumowski’s performances in Poland. Through comparative analysis, the thesis demonstrates the necessity of cultural adaptation in the creation of stand-up comedy performances.