Parlez-vous français? Czy polska przestrzeń publiczna mówi po francusku?

Relacje polsko-francuskie są jednym z najbardziej trwałych partnerstw w historii Europy. Pomimo ich wielowiekowego charakteru rzadko podejmuje się pytanie o to, w jakim stopniu dziedzictwo tych kontaktów pozostaje widoczne we współczesnej polskiej przestrzeni publicznej. W pracy podjęto się identyfikacji francuskich śladów we współczesnej polskiej przestrzeni publicznej i powiązano je z ważnymi wydarzeniami w historii relacji polsko-francuskich. Badanie objęło nazewnictwo ulic, rond i placów, nazwy placówek oświatowych, lokalizacje francuskich miejsc pamięci, a także itineraria wybranych postaci francuskich przebywających na terenach należących współcześnie do Polski. Historię współpracy między Polską a Francją analizowano od pierwszych bliższych kontaktów w XII i XIII wieku aż do podpisania przez nie Traktatu w Nancy w roku 2025. Prowadzone analizy miały charakter interdyscyplinarny, łącząc perspektywę geografii politycznej, historycznej, koncepcji długiego trwania, a także toponomastyki i badań nad pamięcią zbiorową. Analiza wskazuje, że intensywność relacji międzynarodowych na przykładzie Polski i Francji znajduje swoje odzwierciedlenie we współczesnej przestrzeni publicznej. Badanie otwiera perspektywę na dalsze badania porównawcze nad wpływem relacji między państwami na kształtowanie krajobrazu pamięci i nazewnictwa publicznego.

Polish–French relations constitute one of the most enduring partnerships in European history. Despite their centuries-long character, the extent to which the legacy of these contacts remains visible in contemporary Polish public space has rarely been examined. This study identifies French traces in contemporary Polish public space and relates them to significant events in the history of Polish–French relations. The research covers the names of streets, roundabouts, and squares; the names of educational institutions; the locations of French memorial sites; as well as the itineraries of selected French figures who stayed in areas that are now part of Poland. The history of cooperation between Poland and France was analysed from their first closer contacts in the 12th and 13th centuries to the signing of the Treaty of Nancy in 2025. The analyses were interdisciplinary in nature, combining perspectives from political and historical geography, the concept of the longue durée, as well as toponymy and collective memory studies. The analysis indicates that the intensity of international relations, as exemplified by Poland and France, is reflected in contemporary public space. The study opens up prospects for further comparative research on the influence of interstate relations on the shaping of memory landscapes and public naming practices.