Prawa pacjenta migrującego w Unii Europejskiej

Przedmiotem niniejszej pracy są zarówno materialne, jak i proceduralne uprawnienia pacjenta migrującego w Unii Europejskiej. Pacjent migrujący rozumiany jest jako osoba ubezpieczona w jednym państwie członkowskim, natomiast korzystająca ze świadczeń opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim w rozumieniu art. 3 lit. e dyrektywy 2011/24/UE. Celem badawczym jest więc przedstawienie statusu prawnego takiego pacjenta z punktu widzenia prawa obowiązującego, jak również zweryfikowanie hipotezy, zgodnie z którą pacjent taki stał się pełnoprawnym beneficjentem rynku wewnętrznego, a prawo unijne ustanawia spójny, choć minimalny, standard jego ochrony. Rozważania obejmują ewolucję medycznej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, genezę i zakres dyrektywy 2011/24/UE, kluczowe rozróżnienie opieki szpitalnej i pozaszpitalnej jako kryterium dopuszczalności uprzedniej zgody, a także dwie współistniejące ścieżki finansowania. Ścieżkę płynącą z dyrektywy 2011/24/UE (zwrot kosztów do poziomu stawek państwa ubezpieczenia) oraz wynikającą z rozporządzeń (WE) nr 883/2004 oraz (WE) nr 987/2009 (świadczenia rzeczowe według stawek państwa leczenia na podstawie dokumentu S2). Analiza, która została w pracy przeprowadzona prowadzi do wniosku, że orzecznictwo TSUE odegrało rolę prawotwórczą, kształtując tym samym standardy proceduralne ochrony pacjenta. Z kolei relacja dyrektywy do rozporządzeń koordynacyjnych ma charakter komplementarny, z pierwszeństwem standardu korzystniejszego dla pacjenta.

This article examines both the substantive and procedural rights of patients migrating within the European Union. A migrant patient is defined as a person insured in one Member State but receiving healthcare services in another, as defined in Article 3(e) of Directive 2011/24/EU. The aim of this paper is to present the legal status of such a patient from the perspective of applicable law and to test the hypothesis that such a patient has become a full beneficiary of the internal market, with EU law establishing a consistent, albeit minimum, standard of protection. The discussion covers the evolution of medical case law of the Court of Justice of the European Union, the origins and scope of Directive 2011/24/EU, the crucial distinction between hospital and non-hospital care as a criterion for the admissibility of prior authorisation, and the two coexisting funding pathways. The path resulting from Directive 2011/24/EU (reimbursement of costs up to the level of rates applicable in the country of insurance) and Regulations (EC) No. 883/2004 and (EC) No. 987/2009 (benefits in kind at the rates applicable in the country of treatment based on document S2). The analysis conducted in this article leads to the conclusion that the case law of the CJEU has played a law-making role, shaping procedural standards for patient protection. In turn, the relationship between the directive and the coordination provisions is complementary, with priority being given to the standard that is more favorable to the patient.