O fenomenie przemilczenia

Niniejsza praca porusza zagadnienie istoty fenomenu przemilczenia, dotychczas rzadko opisywanego. Celem jest prawidłowe określenie pojęcia i szerokie omówienie aspektów badanego zjawiska. Wskazuje się na częste występowania fenomenu przemilczenia zarówno w komunikacji potocznej, jak i artystycznej. Zjawisko przemilczania zostaje zdefiniowane oraz porównane z fenomenami pokrewnymi: milczeniem, pauzą i ciszą. Następnie przemilczenie analizowane jest w kontekstach filozofii języka, filozofii działania oraz filozofii literatury. Porównane zostaje z fenomenami, takimi jak kłamstwo i wprowadzenie w błąd, a także rozpatrzone w kategoriach teorii maksym konwersacyjnych Grice’a. Jako fenomen z zakresu filozofii działania, przedstawione zostaje jako rodzaj powstrzymywania się od zrobienia czegoś, czyli jako zjawisko z pogranicza działań pozytywnych i negatywnych. Przemilczenie stanowi również rodzaj środka artystycznego w literaturze pięknej – objawia się chociażby w zjawisku elipsy lub języka ezopowego. Wykazane zostaje, że przemilczenie stanowi fenomen zróżnicowany i wieloaspektowy, a jednak możliwy do zbadania i przenalizowania w różnych kontekstach filozoficznie istotnych.

This essay's subject is the essence of the phenomemon of silence (pol. przemilczenie, leaving something unsaid) that has been rarely described before. The aim is to properly define the term and discuss all the aspects of said phenomenon. Silence is shown to be a wide phenomenon in every day communication and art. Leaving something unsaid is also compared with other familiar phenomena: pause, phonic silence and verbal silence (milczenie). We look at it in the light of Grice's theory as well. As a phenomenon from the field of philosophy of action it is ascribed to the category of restraining, somewhere inbetween action and omission. Likewise silence is a mean of artistic expression, especially in literature. It is a sophisticated phenomenon that requires philosophical attention and research.